Kritik Minerallerde Talep Patlaması: Küresel Ticaret Yeni Döneminde

Birleşmiş Milletler (BM) UNCTAD, kritik minerallerin küresel ticarette önemli bir yer edindiğini ve talep artışına bağlı olarak yeni rekabet ve riskler ortaya çıktığını açıkladı. UNCTAD'ın haziran ayına ilişkin yayımladığı Küresel Ticaret Güncellemesi'nde, temiz enerji, elektrifikasyon ve dijital teknolojilere geçişin yoğunlaştığı vurgulandı. Bu teknolojilerde kullanılan bakır, nikel, lityum, kobalt ve nadir toprak elementleri, talebin hızla yükselmektedir. Dönüşümün sürdürülebilirliği açısından kritik minerallerin arzı ve tedarik zincirleri ön plana çıkarken, dünya ekonomisi bu alanlarda yeni düzenlemeler ve politikalar geliştiriyor.

Dünyada talep 2040 yılına kadar lityumda %350, grafitte ise %130’dan fazla artması bekleniyor. Ancak, bu kaynaklar sınırlı sayıda ülkede yoğunlaşmış durumda. Demokratik Kongo Cumhuriyeti küresel kobalt üretiminin %74’ünü sağlayarak önemli bir oyuncu konumunda bulunuyor. Çin ise dünyadaki doğal grafitin %78’ini üretiyor. Ayrıca, Avustralya, Şili ve Çin lityum üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini karşılıyor. Bu durum, arz güvenliği ve jeopolitik riskleri de beraberinde getiriyor.

Talep artışıyla birlikte, hükümetler kritik minerallerin arzını güvence altına almak ve tedarik zincirlerini güçlendirmek adına yaklaşık 100 farklı önlem devreye koydu. Bu önlemler arasında yeni ticarat politikaları ve maden yatırımları bulunuyor. Gerçekleşen gelişmeler, ülkeler arasında artan rekabeti ve 'parçalanmış bir sistem' riskini de beraberinde getiriyor. Bu durum, maliyetleri yükseltip, yatırım kararlarını zorlaştırabilir ve gelişmekte olan ülkeler üzerinde baskı oluşturabilir. UNCTAD, daha istikrarlı ve sürdürülebilir küresel ticareti sağlamak için uluslararası işbirliği ve koordinasyonun artırılmasının önemine dikkat çekiyor. Bu politika, kritik minerallerin güvenli ve adil bir şekilde global ölçekte ulaşılabilir olmasını sağlayabilir ya da parçalanmış sistem risklerini artırabilir.