Hürmüz Boğazı Kapatıldı: İran'dan Yeni Saldırılar ve Küresel Ticarette Gelecek Riskler

İran, ABD ve İsrail'in saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattıklarını açıkladı.İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, bölgedeki güvenlik durumunun ciddi boyutlara ulaştığını belirtti. Bu gelişmelerle beraber uluslararası denizcilik ve enerji piyasalarında büyük endişeler ortaya çıktı.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları'nın verdiği bilgilere göre, Hürmüz Boğazı'nda risk seviyesi 'kritik' seviyeye yükselirken sigorta şirketleri bölgedeki gemilere yönelik savaş poliçelerini iptal ettiler. Dünyanın önde gelen konteyner nakliye şirketleri ise bölgedeki seferlerini durdurdu veya askıya aldı. Bu kararlar, teslimat sürelerini uzatabilir ve maliyetleri artırabilir.

Hürmüz Boğazı, günlük ortalama 138 geminin geçtiği kritik bir noktaydı. Ancak, saldırılar ve bölgedeki gerginlikler nedeniyle gemi geçişleri yavaşladı. 2 Mart ve 3 Mart'ta gemi trafiği yaklaşık yüzde 90 oranında azaldı. Aynı zamanda, petrol tanker trafiği de büyük ölçüde daraldı, bu da enerji piyasalarında belirsizliği artırdı.

Alternatif rota olarak Ümit Burnu'nun öne çıkmasıyla gemi trafiği oraya kaymaya başladı. 3 Mart'ta, Ümit Burnu'ndaki transit gemi sayısı yüzde 112 artış gösterdi. Bu da teslimat sürelerinin 10 ile 20 gün uzamasına ve taşımacılık maliyetlerinin yükselmesine neden oluyor. Körfez geçiş koridorlarından uzaklaşmak, global tedarik zinciri üzerinde yeni riskler yaratabilir.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen toplam petrol sevkiyatının büyük bir bölümü Asya'ya yöneliyor. Günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolün yaklaşık 5,3 milyon varili Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore’ye gidiyor. Suudi Arabistan, günlük 5,1 milyon varil ile en büyük ihracatçı konumunda. Ancak, tankerlere ve üreticilere yönelik tehditler ve bölgedeki gelişmeler, üretim ve lojistikte ciddi aksamalara yol açabilir.

Irak’ın petrol üretim tesisleri, İran’ın bölgede artan tehditleri nedeniyle üretimi durdurma kararı aldı. Basra Limanı ve Rumeyle sahasındaki stok seviyeleri kritik seviyeye ulaşırken, gelecek günlerde tesis kapanmaları ve üretim kısıtlamaları bekleniyor. Uzmanlar, 21 gün süren bölgesel aksamanın devam etmesi halinde petrol üreticilerinin tesislerinde kapanmaların başlayabileceği uyarısında bulunuyor.

Hürmüz Boğazı, dünyadaki LNG ihracatının yüzde 20’sine de ev sahipliği yapıyor. Katar, bölgenin en büyük LNG ihracatçısı olarak ön plana çıkıyordu. Ancak, bölgede yaşanan insansız hava aracı saldırısı sonrası LNG üretimi durduruldu. Bu gelişme, arz daralması ve piyasada fiyat artışlarına neden oluyor. ABD, LNG tedarikinde esneklik sağlarken, Asya pazarına yönelen yükler Avrupa pazarlarından uzaklaşıyor. Bu durum, küresel enerji piyasalarını önemli ölçüde etkileyebilir.