Ukrayna'daki savaş, demografik felaketin eşiğinde olan ülkenin geleceğini koruma çabalarını hızlandırdı. 24 Şubat 2022'de başlayan ve 4 yılı aşkın süredir yoğun çatışmalara sahne olan savaş, Ukrayna'nın genç ve sağlıklı nüfusunu önemli ölçüde kaybetmesine neden oluyor. Bu durum, özellikle hamile sayısında ciddi düşüşler ve nüfusun sürdürülebilirliği açısından tehditler oluşturuyor. Ukrayna, bu kötü tabloyla başa çıkmak için askerlerin spermlerini dondurma yolunu tercih ediyor.
Ukrayna'daki özel doğurganlık klinikleri, savaşın başlangıcından itibaren askerlerin ve sivillerin spermlerini dondurma hizmeti sunuyor. Askerler, savaşta yaralanmaları veya doğurganlık sorunları yaşamaları ihtimaline karşı bu işlemi ücretsiz olarak yaptırabiliyor. Ayrıca, başkent Kiev’de devletin yetkilendirdiği üreme merkezleri, Ocak ayından itibaren tüm askerlere ücretsiz sperm dondurma imkanı sağladı. Şu ana kadar bir düzine asker, eşlerinin isteğiyle spermlerini dondurdu, sayının artması bekleniyor. 35 yaşındaki asker Maxim de bu hizmetten faydalananlardan biri ve eşinin arzusu doğrultusunda spermlerini güvende tuttuğunu belirtiyor.
Ukrayna’da savaş nedeniyle hamilelik oranları düşerken, bazı kadınlar yaşamlarını koruma ve umutlarını sürdürebilmek amacıyla tüp bebek yöntemlerini tercih ediyor. Katerina Malyshko, savaş stresi ve kayıplar nedeniyle doğal yollarla gebelik şansı kalmadığından, erkek eşinin spermlerini tüp bebekte kullandı. Ne yazık ki, eşi Vitaly savaşta hayatını kaybettikten sonra embriyoların rahme transfer edilmesi gerçekleştirilemedi. Katerina, mahkemeye başvurup yeni yasal düzenlemelerle beraber, üç yıl içinde hazırlıklı olduklarında yine eşiyle çocuk sahibi olmayı planlıyor. Klinik yetkilileri ise savaş ortamında cinsel ilişkilerin zorlaşmasına dikkat çekerek, bu hizmetin Ukrayna’nın demografik gelişimine küçük bir katkı sağladığını ifade ediyor.
Askerlerin ölümünden sonra sperm saklama kuralları yeni yasayla değişti. Eskiden, sperm örnekleri askerlerin ölümünden sonra imha ediliyordu. Artık, üç yıla kadar dondurulmuş spermler ücretsiz olarak saklanıyor ve izin alınması koşuluyla eşler tarafından hamilelik amacıyla kullanılabiliyor. Bu süreçte, cephelerde askerleri ziyaret ederek spermleri donduran askeri yetkililer, bu adımın Ukrayna’nın nüfus dengesini korumaya yönelik küçük ama önemli bir girişim olduğunu belirtiyorlar.