Trabzon'da yürüten kentsel dönüşüm çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan Roma dönemine ait yaklaşık 400 metre uzunluğunda tonozlu bir su kanalı, arkeoloji dünyasında yankı uyandırdı.
Trabzon'un Çömlekçi Mahallesi'nde yapılan kazılar sırasında yer altına gizlenmiş bu tarihi yapıya ulaşıldı. Uzmanlar, yapıların mimari ve yapısal özelliklerinin Türkiye'de başka bir örneğinin bulunmadığını belirtti. İki metre genişliğinde ve yüksekliğinde inşa edilen kanal, ortasında yaklaşık 1.20 metre çapında su taşıyan bölüme sahip. Yanlarda ise 50-60 santimetrelik yürüme alanları yer alıyor. Su kanalının Osmanlı veya erken Cumhuriyet döneminde kanalizasyon amaçlı kullanıldığı, günümüzde ise atık suyun aktığı tespit edildi.
Uzmanlar, kanalın erken Roma dönemine, özellikle Traianus ve Hadrianus dönemlerine ait olduğunu düşünüyor. Yapının ilk inşa edildiği dönemden bugüne kadar çeşitli dikmeler ve ilave deliklerle kanalizasyon sistemine entegre edildiği anlaşılmıştır. Ayrıca, suyun hızını azaltmak ve tahliye işlevini yerine getirmek amacıyla tabanda basamaklar da bulunuyor. Bu yapı, Roma döneminin mühendislik ve mimarisine ışık tutacak önemli bir eser olarak kabul ediliyor.
KTÜ ve Trabzon Müze Müdürlüğü uzmanlarının katılımıyla yürütülen detaylı inceleme ve ölçümler sırasında, kanalın yaklaşık 300-400 metre uzunluğunda olduğu belirlendi. Yapının Gümüşhane'deki Satala garnizonuyla bağlantılı olabileceği ve limana su sağlama işlevi görebileceği değerlendiriliyor. Çevresinde yapılacak kazılar ve araştırmaların, bölgenin tarihine yeni kapılar açması bekleniyor.
Bu keşif, Türkiye’de başka örneği bulunmayan, nadir ve nitelikli yapısal özellikleriyle dikkat çeken bir arkeolojik değer. Koruma altına alınması ve turizme kazandırılması için çalışmalar devam ediyor. Ayrıca, yapının restorasyon ve detaylı araştırmalarla, bölgenin tarihine ışık tutacağı öngörülüyor.