Tarihin Gizemli Şifreleri Çözülüyor: Yapay Zeka Yeni Anahtarlar Sunuyor

Dünyanın en gizemli tarihi belgeleri artık yapay zeka teknolojileriyle çözülebilir hale geliyor.Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr–Günümüzde dünya genelinde bulunan büyük arşivlerde, anlaşılmaz semboller ve şifrelerle saklanan belgeler yer alıyor. Bu belgeler arasında Vatikan’dan getirilen ve 400 yıldan fazla süredir çözülememiş gizemli el yazmaları da bulunuyor. Bu metinler, üzerinde çeşitli semboller ve şifreler barındırmasıyla sırlarını koruyordu. Uzmanlar, bu şifreli metinlerin insan vücudunun rahatsızlıklarına yönelik gizli tedavi yöntemleri içerdiğine inanıyor. Ancak, çözülemeyen şifreler ve eksik kısımlar nedeniyle tarihçiler büyük bir gizem içinde kalmıştı.

İsveç'te Stockholm Üniversitesi’nde dilbilim profesörü olarak görev yapan ve deşifre çalışmalarına öncülük eden Beata Megyesi, süreci 'Her sembol ve her desen, kayıp bir dünya tarihine ulaşmamızı sağlayan dedektiflik çalışması gibi' şeklinde özetli. Çalışmalarında yapay zekadan destek alan ekip, eski metinleri çözmek için yeni modeller geliştiriyor. Bunlar sayesinde, daha önce anlaşılmaz kalan semboller kısa sürede çözümlerini buluyor ve çözüm süreci hızlanıyor. Uzmanlar, bu teknolojik gelişmelerle tarihî gizemlerin aydınlatılacağını ve yeni bilgilerle tarihin yeniden yazılabileceğini belirtiyor.

Yapay zeka teknolojileri, şifre çözme sürecinin daha hızlı ve etkili olmasını sağlarken, özellikle eski ve karmaşık metinlerde büyük avantajlar sunuyor. Transkribus gibi platformlar kullanılarak, el yazısı metinler dijital ortama aktarılıyor ve yapay zekanın eğitim verdiği modeller sayesinde çözümleniyor. Norveç’teki Oslo Üniversitesi’nde çalışmalar yürüten uzmanlar, farklı yazı sistemleri ve sembol yapıları üzerinden yeni modeller geliştiriyor. Yapılan testlerde, 500 sembollük karmaşık bir şifreli metin sadece 29 dakika içinde çözümlenebiliyor. Uzmanlar, bu ilerlemenin, gizemli belgeleri gün yüzüne çıkarmanın yanı sıra, farklı dillerde ve eski yazı sistemlerindeki metinlerin çözümünü de kolaylaştıracağını söylüyor.