Suudi Arabistan’dan Türkiye’ye Savunma İşbirliği Çağrısı: ABD ve İsrail Endişeli

Suudi Arabistan’ın savunma alanındaki hamleleri bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendiriyor. Mevcut ve eski ABD yetkilileri, Riyad’ın Türkiye ile yürüttüğü savunma görüşmelerinin Washington’un Suudi silah pazarındaki payını azaltabileceği endişesini dile getirdi.

Kasım ayında Beyaz Saray’da ağırlanan Veliaht Prens Muhammed bin Selman, ABD Başkanı Trump’ın gelişmiş F-35 savaş uçaklarını satın alma ve kapsamlı savunma stratejik anlaşması yapma niyetini açıklamıştı. Ancak, ABD yönetiminin bölgesel diğer ülkelerle yürüttüğü savunma temaslarına ilişkin netlik talebi, Riyad’ın Pakistan’a verdiği krediyi savaş uçaklarına dönüştürerek, JF-17 Thunder tedarik etmeyeceği yönünde güvencesini artırdı.

Buna rağmen, Washington’un Suudi Arabistan’ın Türkiye’nin geliştirdiği beşinci nesil savaş uçağı programı KAAN’a olası katılımı için net bir garanti almadığı belirtildi. Eski bir savunma yetkilisi olan Bilal Saab, Suudi Arabistan’ın envanterinin halihazırda oldukça geniş olduğunu hatırlatarak, 'Türk uçaklarının Riyad’daki konumunu görmek zor' dedi. Saab, ayrıca Suudi arabistanın en gelişmiş F-15 Eagle varyantlarına sahip olduğunu, Eurofighter Typhoon kullandığını ve F-35 teslimatlarının da planlandığını vurguladı.

Bir başka ABD yetkilisi, Washington’un, Suudi Arabistan’ın başka ülkelerden alımlar yapmaya yönelmesinden korktuklarını ve Amerikan savunma ihracatında tek tedarikçi olma hedeflerini korumak istediklerini belirtti. Ayrıca, İsrail’in bölgedeki 'Nitelikli Askeri Üstünlük' prensibini sürdürmek istediği ve ABD’nin Suudi Arabistan’a F-35 gibi gelişmiş uçaklar satma konusunda kararlı olduğu biliniyor.

Trump, yakın zamanda Suudi Arabistan’a İsrail’in sahip olduğu F-35’lerle benzer seviyedeki uçaklar satılabileceğini açıkça ifade etmişti. İsrail ise, bölgedeki üstünlüğünü korumak için bu duruma şiddetle karşılık veriyor ve kasım ayında, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’nun, Suudi Arabistan’a daha düşük konfigürasyonlu F-35 satışı konusunda güvence verdiği açıklanmıştı.

Öte yandan, Türkiye'nin sunduğu en kritik tekliflerin başında ortak üretim ve teknoloji transferi geliyor. Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Vizyon 2030 programı çerçevesinde, savunma harcamalarının yüzde 50'si yerli üretimden karşılanmayı hedefliyor. Uzmanlar, ABD’nin ortak üretim ve teknoloji transferi konusunda Riyad’ın beklentilerinin gerisinde kaldığını ve bu durumu değerlendiren Riyad’ın daha esnek ortaklıklara yönelebileceğini söylüyor.

Günümüzde Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki savunma temasları, bölgedeki güç dengelerinin yeniden şekillenmeye başladığı bir döneme denk geliyor. Uzmanlar, Riyad’ın düşük seviyede de olsa F-35 tedarikine sıcak baktığını ve şartların daha iyi hale gelmesi için pazarlıkların sürdüğünü belirtiyor.

Bu gelişmeler ışığında, bölgedeki jeopolitik dengeler hızla değişiyor ve Suudi Arabistan’ın yeni ortaklık arayışlarının sonucu merak konusu oluyor.