Sosyal medya devleri Meta ve YouTube, kullanıcı bağımlılığı ve zararları nedeniyle ağır tazminat cezalarına çarptırıldı.ABD’nin Los Angeles kentinde görülen davada mahkeme, Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta ile YouTube’un 20 yaşındaki bir kullanıcının tasarım özellikleriyle bağımlı hale getirilerek zarar verdiğine hükmetti. Mahkeme, söz konusu platformların kullanıcısına acı ve ıstırapla birlikte mali yükler getirmeleri nedeniyle toplam 3 milyon dolar tazminat ödemesine karar verdi. Bu tutarın %70’i Meta’ya (2.1 milyon dolar), %30'u ise YouTube’a (900 bin dolar) paylaştırıldı. Ayrıca jüri, şirketlerin kötü niyetli ve baskıcı hareketlerde bulunduğu kanaatine vararak ek 3 milyon dolar cezai tazminat daha verdi.
Davacı K.G.M., Meta ve YouTube’un sürekli kaydırma ve algoritmik içerik önerileriyle kullanıcıyı bağımlı hale getirdiğini, kaygı ve depresyonu artırdığını iddia ederek mahkemeye başvurdu. Google ve Meta ise mahkeme kararını temyize götüreceklerini açıkladı. Ayrıca, New Mexico’da görülen başka bir davada ise Meta’ya çocuk güvenliği ihlali nedeniyle 375 milyon dolar para cezası verilmişti.
İki büyük platform dışındaki birkaç sosyal medya şirketi, anlaşma yoluyla davadan uzak tutuldu. TikTok ve Snapchat ise, şartlar önceden belirlenmiş anlaşmalarla olası davalardan muaf edildi. Yine de, bu davaların sonuçları, büyük platformların hukuki mücadelesinde yeni bir dönemi işaret ediyor. Google’ın tekelcilik ve telif hakları alanındaki davalarda ödediği tazminat tutarları milyarlarca dolara ulaşırken, şirketler üzerindeki baskılar artıyor.
Genç kullanıcıların yoğun olduğu ABD’deki büyük kullanıcı kitlesi nedeniyle, Facebook ve YouTube gibi platformların karşılaşabileceği tazminat riskleri yüksek. ABD’de 276 milyon Facebook ve 246 milyon YouTube kullanıcısı bulunuyor. Bu rakamlar, özellikle 18-34 yaş arası kullanıcıların sayısı ve platformların bağımlılık yaratma potansiyeli göz önüne alındığında, yeni hukuki düzenlemelerin kapıda olabileceğine işaret ediyor. Türkiye’de ise benzer davaların açılması teorik olarak mümkün, ancak hukuki şartlar ve zararın ispatı açısından zorluklar taşıyor.
Los Angeles Yüksek Mahkemesi, karar sonrası mağdurların isimleriyle dolu bir afiş asarken, aileler mahkeme önünde bir araya gelerek zafer kutlaması yaptı. Bu gelişmeler, global çapta sosyal medya düzenleyicilerini ve kullanıcı güvenliğini yeniden gündeme getiriyor.