Sosyal Medya Bağımlılığı Türkiye'de Endişe Verici Boyutlara Ulaşıyor

Sosyal medya bağımlılığı, Türkiye’de alarm verici seviyelere ulaştı. Yeşilay tarafından hazırlanan Sosyal Medya Araştırma Raporu, ülkemizde sosyal medya kullanım alışkanlıklarının bağımlılık boyutunu ve gençler üzerindeki etkilerini detaylandırıyor. Türkiye genelinde bin 195 katılımcının yer aldığı araştırmada, haftalık ortalama 25 saatlik kullanım süreleri dikkat çekiyor; bu süre dünya ortalamasından fazladır. Katılımcıların yüzde 70’i, günde 3 saat ve üzeri sosyal medya kullandığını belirtti. Kullanıcıların büyük kısmı, sosyal medyayı duygusal kaçış ve stress yönetimi için tercih ediyor. Araştırmalar, geçirilen sürenin artmasının ilişki, stres ve plan yapma gibi yaşam becerilerini olumsuz etkilediğine işaret ediyor. Ayrıca, sosyal medya bağımlılığının alışkanlık ötesinde, duygusal düzenleme ve ödül mekanizmalarıyla beslenen döngüsel bir yapıya sahip olduğu ortaya konuldu.

Sosyal medya bağımlılığıyla mücadelede eğitim önemli bir faktör. Araştırma, eğitim seviyesi arttıkça bağımlılık oranlarının azaldığını gösteriyor. Yüksek eğitim seviyesine sahip kişiler, bağımlılık oranı düşükken, öğrenci ve yarı zamanlı çalışanların bağımlılık riski daha yüksek. Kadınlar ve bekarlar, bağımlılıkta öne çıkan gruplar arasında yer alıyor. Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, dijital okuryazarlık eğitimlerinin yaygınlaştırılmasının gerekliliğine vurgu yaptı. Ayrıca, minimum yaş sınırlarının belirlenmesi ve zararlı içeriklerin denetlenmesi çağrısında bulundu. Dinç, gençlere yönelik önleyici programların güçlendirilmesi ve bağımsız davranışsal bağımlılık araştırma merkezleri kurulmasının da önem taşıdığını aktardı.

Raporda, özellikle genç kullanıcıların zararlı ve tehlikeli içeriklere maruz kalma riskinin yüksek olduğu belirlendi. Katılımcıların yüzde 30’u, kumar içeriklerine; yüzde 20’si ise tütün ve alkol paylaşımlarına rastladığını söyledi. 12-19 yaş arasındaki gençlerin madde kullanım riskleri, sosyal medyada uyuşturucu paylaşımlarıyla karşılaştıkları günlerde 30 kat artıyor. Bu bulgular, gençlerin ruh sağlığı ve bağımlılık riski açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Yeşilay’a başvuran bireylerin, bağımlılık belirtilerinde ve kullanım sürelerinde gözle görülür azalmalar sağlandı. Bir yıl boyunca takip edilen veriler, ortalama kullanım süresinin altı saatten belirgin biçimde düştüğünü gösterdi. En çok kullanılan platformlar ise WhatsApp (%83.1), Instagram (%66.9) ve YouTube (%53.3) oldu. Kadınlar ve erkekler arasında WhatsApp ve Instagram kullanımı farklılık gösterirken, YouTube kullanım oranları benzer kalıyor. Katılımcıların %22,34’ü kendilerini iyi hissetmek için, %50,88’i ise zaman zaman sosyal medyayı kullanıyor.