Piyasalarda büyük hareketlilik yaşanıyor: ABD Başkanı Donald Trump'ın 27 Şubat'ta yaptığı açıklamada, 26 Şubat'ta başlayan nükleer müzakerelerde İran'ın 'iyi niyetli ve açık' bir tutum sergilemediğini belirterek görüşmelerden memnun olmadığını dile getirmesi, risk algısını artırdı.
Aynı gün, artan jeopolitik gerilimler neticesinde Brent petrol varil fiyatı yüzde 2,8 artışla 73 dolar seviyesine ulaşırken, WTI ham petrol yüzde 2,6 yükselerek 67,17 dolara çıktı. Uzmanlar, bu yükselişi artan savaş riskleri ve siyasi gerilimlere bağlıyor.
28 Şubat'ta İran'a yönelik ABD ve İsrail ortak saldırı haberlerinin piyasalar kapanmadan önce duyurulması, fiyatlara anlık reaksiyon göstermedi. Ancak Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi ve enerji tedarik zincirinin kritik noktaları üzerindeki etkisi endişeleri artırdı. Güncel verilere göre, Brent petrol saat 11.56 itibarıyla yaklaşık %8,5 artışla 79,19 dolar seviyesine ulaşırken, WTI ham petrol ise %8,1 artışla 72,60 dolar oldu. Analistler, Asya piyasalarının açılmasıyla fiyatların daha da yükselmesini öngörüyorlar.
İstikrarlı artış, doğal gaz fiyatlarını da etkiledi ve Avrupa’da en yüksek seviyeleri gördü. Hollanda merkezli sanal gaz piyasası TTF’de Nisan vadeli doğal gaz kontratları saat 10.30 itibarıyla 40,81 avro oldu. Fiyatlar, 27 Şubat'ta 31,95 avrodan kapanmıştı. Bu yükseliş, geçen yılın en yüksek seviyesine işaret ediyor.
İran, OPEC içindeki en büyük üçüncü petrol üreticisi olarak yaklaşık 3,3 milyon varil günlük üretim gerçekleştiriyor. Ülke toplam petrol arzının %4-4,5'ini karşılıyor. Hürmüz Boğazı’ndan yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü taşınıyor. Bu bölgeden yapılan sevkiyatlar küresel enerji akışında kritik öneme sahip. Uzmanlar, İran’daki olası üretim düşüşlerinin, OPEC yedek kapasitesi devreye alınarak kısmen telafi edilebileceğini söylüyor, ancak son zamanlarda kapasitenin azaldığı kaydediliyor.
Güney Pars Doğal Gaz Sahası'ndaki rezervlerin, küresel doğal gaz rezervlerinin üçte birini ve yaklaşık 500 trilyon fit küp doğal gazı içerdiği tahmin ediliyor. İran'ın 2024 doğal gaz üretimi yaklaşık 276 milyar metreküp olup, %94’ü iç tüketimde kullanılıyor. Bu sahada yer alan üretim ve rezervler, küresel enerji piyasaları açısından büyük önem taşıyor.