Petrol fiyatlarındaki artış küresel enerji piyasalarını ve ekonomiyi tehdit ediyor.ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert uyarıları ve Orta Doğu’daki çatışmalar, petrol fiyatlarını yükseltti. Brent petrol yüzde 1.98 artarken, varil fiyatı 110 doları aştı. WTI ise yüzde 2.43 artışla 105.98 dolara ulaşarak aylık en yüksek seviyeyi gördü. Bu yükselişte bölgedeki tansiyonun tırmanma riski ve Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların sekteye uğraması etkili oluyor. Sigorta maliyetlerindeki artış ve enerji arzı kaygıları petrol fiyatlarına yukarı yönlü baskı yapıyor. Irak’ın nisan ayı petrol ihracatı 10 milyon varil seviyesine ulaşırken, savaş öncesi ortalama aylık ihracat 100 milyon varildi.
Trump, hafta sonunda sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran’ın Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla ilgil iletişim kurması gerektiğini söyledi. İran’ı sert dille uyaran Trump’ın, “İran için saat işliyor, derhal ve hızlıca harekete geçmeleri iyi olur” ifadeleri petrol fiyatlarını artırırken, daha sonra yaptığı açıklamada İran’a saldırı planlarını ertelediğini duyurdu. Bu gelişmeler, petrol fiyatlarını 110 doların altına çekti. Enerji piyasalarında belirsizlik devam ederken, fiyatlarda oynaklık sürdürülebilir oluyor.
Yükselen petrol fiyatları, enflasyon endişelerini yeniden alevlendirirken, küresel tahvil faizleri son yılların zirvesine tırmandı. ABD ve İngiltere’deki mali kaygılar, enflasyon beklentilerini güçlendiriyor. Rusya’ya karşı yeni yaptırım hazırlıkları devam ederken, ABD’de Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Rus enerji kaynaklarını satın alan ülkelere getirilecek yüzde 500’e varan vergiler üzerinde çalışmaların hızlı tamamlandığını belirtti. Bu yasa, Rus petrolüne devam eden ülkeleri hedef alacak ve ABD Başkanı’na geniş yetkiler sağlayacak. Uzmanlar, yaptırımların uygulanıp uygulanmayacağı kararının Trump’a kaldığını belirtiyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü, Hürmüz krizi ve enerji maliyetlerinin artmasıyla, küresel istihdamın ciddi şekilde etkileneceğini öngörüyor. Rapora göre, 2026 yılında 14 milyon, 2027’de ise 43 milyon tam zamanlı iş kaybı yaşanabilir. Petrol fiyatlarının yüzde 50 artması durumunda, dünya genelinde gelirler yüzde 1.1 ve 2024-2025 döneminde yüzde 3 oranında gerileyebilir. Aynı zamanda ABD’de artan enerji maliyetleri tüketicilere 40 milyar dolarlık ek fatura çıktı. Benzin fiyatlarındaki rekor seviyeler, federal vergilerin gecikmeksizin yeniden düzenlenmesini gerektiriyor. Gıda ve mortgage faizleri de yükselirken, ABD’de 30 yıllık mortgage oranları yüzde 7 seviyesine yaklaştı. Kanada ve Avrupa’da da mortgage faizleri yükselmeye devam ediyor.