Petrol ve Enflasyon Alarmı: İran-Gerilimi Hürmüz'ü Krize Soktu

ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü operasyonlar, dünya genelinde petrol sevkiyatını ve fiyatlarını etkiliyor.Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesiyle birlikte küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri kesintiye uğradı. Bu durum, özellikle Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak gibi üretici ülkelerin sevkiyatlarını aksattı. Sonuç olarak bazı rafineriler üretimi kısmen durdurdu veya stoklarını doldurmak zorunda kaldı. İran'ın misillemeleriyle enerji altyapısında yaşanan zararlar arz daralmasını daha da derinleştiriyor ve Brent petrolün varil fiyatı 114 doların üzerine çıkıyor.

Gerilimin yakın zamanda sona erebileceğine dair beklentiler azalırken, petrol fiyatları sert düşüşler yaşadı. ABD Başkanı Donald Trump, son yaptığı açıklamada savaşın büyük ölçüde tamamlandığını ve yakında bitebileceğini ima etti. Trump, İran konusunda hedeflerine ulaşma sürecinin çok daha erken olduğunu iddia ederek, Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmeyi düşündüklerini belirtti. Bu gelişmeler, Brent petrolün fiyatını 120 dolara yaklaşırken, Trump'ın barış sinyali ile birlikte 84 doların altına gerilemesine neden oldu. Miami’de yaptığı basın toplantısında, İran'ın nükleer ve füze kapasitelerini 'yok ettiklerini' ve savaşın çok yakında sona ereceğini vurguladı.

Trump ayrıca, enerji ve petrol akışını sürdürmeyi hedeflediklerini belirterek, terörist rejimin dünya petrolünü rehin almasına izin vermeyeceklerini dile getirdi. Eğer İran bu yola devam ederse, çok daha sert karşılık alacaklarını söyledi. Bu gelişmeler, Orta Doğu’da askeri hareketlilik ve arz kesintileri devam ederse Brent petrol fiyatlarının 150 dolar seviyelerine çıkabileceğine işaret ediyor.

ABD'de benzin fiyatları ise son bir haftada belirgin biçimde yükseldi. Analistler, petrol fiyatlarındaki her 1 dolar artışın ABD’de pompa fiyatlarını yaklaşık 2,5 sente çıkardığını belirtiyor. Amerikan Otomobil Birliği’nin verilerine göre, geçen hafta ortalama benzin fiyatı galon başına 3,48 dolara yükseldi. California, Hawaii ve Washington eyaletleri en yüksek fiyatları görürken, Arkansas, Missouri ve Oklahoma gibi eyaletlerde fiyatlar 3 dolar sınırının altında seyrediyor. Yükselen enerji maliyetleri, lojistik ve ulaşım sektörünü de olumsuz etkiliyor.

Hürmüz Boğazı’ndan tankerlerin çıkamaması, dünya genelinde ham petrol arzında daralma yaratarak fiyat baskısını artırıyor. Bu durum, enflasyon verilerini de yakından etkiliyor. ABD Merkez Bankası’nın yüzde 2 hedefine ulaşmaya çalışırken, enerji fiyatlarındaki artış enflasyon beklentilerini yeniden yükseltme riski taşıyor. Akaryakıt maliyetlerinin artması, gıda ve temel ihtiyaçların lojistik giderlerini de yukarı çekiyor. TÜFE’nin ocakta yüzde 2,4 artmasıyla birlikte, uzun vadeli enerji şokları karşısında enflasyonun hedeflerin üzerinde seyretme ihtimali güçleniyor. Piyasalardaki belirsizlik, çatışmanın kısa sürede sona erip ermeyeceğine ve petrol fiyatlarının hareketliliğine bağlı olarak devam ediyor.

Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki yüksek seviyelerin enflasyona etkisinin fiyatların ne kadar ve ne süreyle yüksek kalacağına göre şekilleneceğini söylüyor. Analistler, çatışmanın sona ermesiyle petrol fiyatlarının birkaç hafta içinde gerileyeceğini öngörürken, uzun süreli belirsizlik ve Amerikan Merkez Bankası'nın politika duruşunun fiyatlar üzerinde etkili olduğunu belirtiyor. Ayrıca, çatışmanın uzaması halinde yüksek petrol fiyatlarının reel gelirler, yatırım ve istihdam için risk oluşturduğuna dikkat çekiliyor. Uzmanlar, yıl ortasında Fed’in faiz indirimleriyle enflasyonun kontrol altına alınmasını bekliyor, ancak enerji şokunun geçici olması halinde bile piyasalarda ciddi hareketlilik yaşanabilir.