Orta Doğu’da İran’la Müzakerelerin Nabzı Yüksek Sezona Girdi

ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’da İran’la yürütülen görüşmelerde anlaşmaya yaklaştıklarını kaydederek bu ülkeye yönelik saldırı planlarını ertelemesi sonrası gözler yeniden müzakerelere çevrildi.

İran’dan gönderilen son teklifin bir anlaşma sağlanması için yeterli olup olmayacağı önümüzdeki günlerde görülecek. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Washington ile yapılabilecek herhangi bir anlaşmanın yalnızca ateşkes değil, bölgesel gerilimi tamamen sona erdirecek maddeler içermesi gerektiğini söyledi. Garibabadi, ABD ile olası bir anlaşmanın; yaptırımların kaldırılması, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve İran çevresindeki ABD güçlerinin çekilmesini içermesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, İran’ın uranyum zenginleştirme ve barışçıl nükleer enerji hakkının korunması müzakerelerin temel ilkeleri arasında yer alıyor. Tahran ayrıca Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesini şart koştu. İran tarafının son teklifini Washington’a ilettiği, ancak henüz resmi yanıt alınmadığı bildirildi.

Washington ise, İran’la yürütülen temaslarda bir anlaşmaya varılıp varılamayacağını görmek için saldırı planını beklemeye aldı. ABD Başkanı Trump, İran’a karşı yeni bir askeri saldırı ihtimalinin hâlâ masada olduğunu söyledi. Trump, “Onlara büyük bir darbe daha indirmemiz gerekebilir. Henüz emin değilim. Çok yakında öğreneceksiniz” dedi. Bir gazetecinin, “Dün İran’ı vurma ne kadar yakındınız?” sorusunu yanıtlayan Trump, “Bir saat uzaklıktaydım” ifadesini kullandı. Trump, saldırının ertelendiğini, kendisine gelen telefon üzerine karar verildiğini belirtti ve “Bana, ‘Bekleyebilir misiniz? Anlaşmaya yakın olduğumuzu düşünüyoruz’ denildi. Bu sorun değil” ifadelerini kullandı. Trump, nükleer meselenin merkezde olduğunu vurguladı ve “Nükleer tozu almak önemli; belki de her şeyden çok psikolojik” dedi.

İran’da, başkent Tahran’da, ülke savunmasına destek amacıyla başlatılan “Can feda” kampanyası kapsamında toplu düğün törenleri düzenlendi. İmam Hüseyin Meydanı’ndaki törende yaklaşık bin çift katıldı. Çiftler, tören alanına askerî cipler ve kamyonetlere binerek geldi. Ayrıca, ortasında Hayber balistik füzesinin bulunduğu görüntüler dikkat çekti.

Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası’nda patlama sesleri duyuldu. İran Ordu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya, ABD’nin saldırı tehditlerine karşı olası saldırı durumunda yeni araçlar ve yöntemlerle yeni cephelerin açılacağını açıkladı. Ayrıca, İran’ın bölgedeki gerilim devam ederken, Keşm Adası’nda ciddi güvenlik önlemleri alındı.

İsrail’de ise yoğun hazırlıklar sürdü. Başbakan Binyamin Netanyahu, İran’a olası yeni saldırılar için güvenlik kabinesini tekrar topladı. Güvenlik yetkilileri, yeni bir savaş olasılığına karşı önlemler alındığını ve hazırlıkların devam ettiğini belirtti. Bölgedeki hareketlilik, bölge güvenliği açısından önemli gelişmeler içeriyor.

NATO ise, Belçika’nın başkenti Brüksel’deki toplantısında, güncel krizler ve artan jeopolitik gerilimler konusunda değerlendirmeler yaptı. NATO Askeri Komite Başkanı Amiral Giuseppe Cavo Dragone, “Sakin denizde değil, fırtınanın içindeyiz” diyerek mevcut durumu özetledi. Güçlü silah üretme ve stokların artırılması konusu toplantının önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. NATO, İran’daki gelişmeler ışığında, yüksek kaliteli silah ithalatını hızlandırma konusunda acil adımlar atıyor.

ABD Kongresi’nde ise, CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper’dan, İran’da 150’den fazla kız çocuğunun hayatını kaybettiği okul saldırısına ilişkin sorumluluğun üstlenilmesi talep edildi. Temsilci Adam Smith, sorunun açık olduğunu ve olayın sorumsuzca gerçekleştiğini belirtti. Cooper ise, “ABD sivilleri kasıtlı olarak hedef almaz. Soruşturma devam ediyor” diyerek sorumluluğun netleşmesini beklediklerini ifade etti.