ABD'nin New Orleans kentinde bulunan bir bahçe, 2.000 yıl önceki Roma dönemine ait bir askeri mezar steli keşfedildi. Yarı gömülü halde bulunan ve Latince yazıt taşıyan bu mermer plaka, yapılan detaylı incelemeler sonucunda Roma İmparatorluğu döneminde asker Congenius Verus’a ait olduğu belirlendi. Eser, “Ölülerin ruhlarına” anlamına gelen Latince ifadeler taşıyor ve İkinci Dünya Savaşı sırasında kaybolmuş parçalarla eşleşiyor. Uzmanlar, mezarın 42 yaşında hayatını kaybeden ve 22 yıl askerlik yapmış bir Roma askeri için dikildiğini söylüyor.
Kayıtlar ve ölçümler, taşın 20. yüzyıl başlarında İtalya’daki Civitavecchia Ulusal Arkeoloji Müzesi koleksiyonunda yer aldığını gösteriyor. Ancak müzeye ait olduğu bilinen bu eser, savaş sırasında gerçekleşen bombardımanla kaybolmuş ve yıllarca sır olmuştu. Araştırmacılar, müze kayıtlarıyla taşın ölçülerinin birebir uyduğunu ve kayboluş hikayesiyle tarihe ışık tutuyor.
Ev sahipleri başlangıçta taşın sıradan bir dekoratif obje olduğunu sanmıştı, ancak gerçek değeri sonradan ortaya çıktı. Taş, II. Dünya Savaşı sırasında İtalya’daki askeri bir askerin eline geçmiş ve zamanla ailesinin mirası olmuş. Sonrasında ise New Orleans’taki evlerine taşınmıştı. FBI’ye bağlı sanat suçları birimi, eserin İtalya’daki müzeye iade edilmesi için çalışmalar yapıyor. Savaş ve yağma nedeniyle kaybolan kültürel mirasların izlenmesi zor olsa da, bu tarz keşifler tarihi bir bütün halinde yeniden birleşmeye katkı sağlıyor.