NATO’dan çıkış mümkün mü? ABD Başkanı böyle bir Yetkiye sahip değil
ANKARA - 2013-2018 döneminde Türkiye’nin NATO Daimi Temsilcisi olarak görev yapan emekli Büyükelçi Mehmet Fatih Ceylan, Milliyet’e yaptığı açıklamada, ABD Başkanı’nın NATO’dan çıkış yetkisinin bulunmadığını belirtti. Ceylan’a göre, NATO’nun hukuki temelini oluşturan Kuzey Atlantik Antlaşması, 4 Nisan 1949’da imzalanmış ve bugüne kadar hiçbir üye devlet ittifaktan ayrılmamıştır.
Antlaşmanın 13. maddesine göre, NATO’dan çıkmak isteyen üye devletin, antlaşmayı imzalayan ABD’ye yazılı bildirim yapması ve Washington’da bu bilgilendirme duyurulmalıdır. Çekilme ise, bildirimden sonra 1 yıl içinde geçerli olmaktadır. Ancak, son zamanlarda ABD Başkanı Trump’ın ülkeyi NATO’dan tamamen çıkarmak gibi bir tehditte bulunduğu iddiaları gündeme geldi.
Mehmet Fatih Ceylan, bu konuda hukuki sürecin karmaşık olduğunu vurguladı. Ona göre, ABD’nin 2023’te aldığı kararlar ve mevzuatlar, başkanların tek taraflı olarak NATO’dan çekilme yetkisinin olmadığını gösteriyor. Yeni kullanılan yasal düzenlemelerle, Senato onayı olmadan böyle adımların atılamayacağı netleşti.
Güldener Sonumut ise, ABD’nin bu konuda hukuken sınırlı bir yetkiye sahip olduğunu belirtiyor. 1979’da Maryland mahkemesinin, ABD Başkanı’nın uluslararası anlaşmalardan çekilme yetkisinin olduğunu söylemesine rağmen, yeni yasal düzenlemelerle bu yetki sınırlandırıldı. Dolayısıyla, ABD Başkanı’nın tek taraflı hareket etmesi hukuken mümkün görünmüyor ve böyle bir hamle, uluslararası hukuka aykırıdır.
Sonuç olarak, ABD çekilmek isterse bile, hukuki ve siyasi engeller nedeniyle bu adımı atması zor görünüyor. NATO’nun bölgedeki önemi ve mevzuatlar, böyle bir kararın önüne büyük bir bariyer koyuyor. Bu gelişmeler, NATO’nun geleceği ve Türkiye’nin güvenliği açısından önemli ipuçları içeriyor.