Malatya İnönü Üniversitesi'nden Dünyada Eşi Görülmemiş 8'li Çapraz Karaciğer Nakli Başarısı

Didem Seymen - Malatya İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, kuruluşunun 25. yılına özel tarihi bir başarıya imza attı. Enstitüde, dünya genelinde eşine az rastlanan bir koordinasyonla, aynı anda 8 farklı canlı verici ve 8 farklı alıcı arasında gerçekleştirilen “8’li çapraz karaciğer nakli” operasyonu başarıyla sonuçlandı. Bu sayede Malatya, karaciğer nakli alanında küresel liderliğini bir kez daha kanıtladı. Eş zamanlı yürütülen operasyon, tıbbi tarih kitaplarına geçen önemli bir rekora imza attı. Bu devasa organizasyonun arkasında ise, dünya çapında ekonomi, matematik ve yapay zeka uzmanlarının iş birliği yer alıyor.

Ağır karaciğer rahatsızlığı yaşayan hastaların, aile üyelerinden donör olmasına rağmen uyumsuzluk nedeniyle organ alamaması, tıp dünyasında önemli bir sorun olarak duruyordu. Bu sorunu aşmak amacıyla Boston College’de görev yapan Türk ekonomi profesörleri Prof. Dr. Tayfun Sönmez ile Prof. Dr. Utku Ünver, hayati öneme sahip bir algoritma geliştirdi. Prof. Dr. Sönmez, bu algoritmaya eşi Banu Bedestenci Sönmez’in adını verdi ve hastane tarafından en gelişmiş tıbbi ortam olan Malatya İnönü Üniversitesi’ne hibe edildi.

Yazılım, saniyeler içinde donör ve alıcıların kan gruplarını, doku uyumu analizlerini ve karaciğer hacimlerini tarayarak yüzlerce çift arasındaki uyumsuzlukları çözümleyip, birbirine hayat verecek zincirler oluşturuyor. Son operasyonda, 8 farklı aile bu sayede kusursuz eşleşmeler yaparak, hem organ bağışının hem de yaşam şansının arttığını gösterdi. Enstitü Müdürü Prof. Dr. Sezai Yılmaz, amacın rekor kırmak değil, hastalara umut olmak olduğunu vurguladı. Ayrıca, dünyada ilk kez 8’li çapraz nakil uygulaması gerçekleştirildiğini ve bunun büyük bir başarı olduğunu belirtti.

İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat ise, kurumlarının dünyada az rastlanan bir organ nakli merkezine sahip olduğunu ve daha önce yapılmamış en karmaşık operasyonlardan yedili ve sekizli çapraz nakillerin başarıyla gerçekleştirildiğini ifade etti. Bu operasyonların, Amerika’daki yüksek standartlar ve kapasitelerle kıyaslanabilir olduğunu ve dünya tıp literatürüne geçtiğini söyledi. Geçmişte Amerika’da yayınlanmak üzere gönderilen yedili çapraz nakil makalesinin hakemler tarafından kabul görmesi, kurumun kapasitesini net bir şekilde ortaya koyuyor. Operasyonlar ve vericilerin sağlık durumları ise sorunsuzdur ve başarıyla tamamlanmıştır.