Limon Fiyatlarında Dalgalanma ve İthalatla Güvence Altına Alınan Üretici

İthalat politikalarının limon fiyatlarını dengelemekte yetersiz kalması, sektörün krizlerle karşılaşmasına zemin hazırlıyor. Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, limonda ithalat kanallarını açık tutmak amacıyla gümrük vergisi oranlarının indirildiği ve bu uygulamanın 31 Temmuz’a kadar sürdürüleceği belirtildi. 1 Ağustos'ta yeni hasat döneminin başlamasıyla birlikte vergi oranının tekrar yüzde 54’e yükseltildiği ve üreticilerin korunmaya devam edileceği vurgulandı. Uzun süredir iklim kaynaklı don, aşırı sıcaklar ve çeşitli sorunlar yüzünden üretimde düşüş yaşanmıştı. Günümüzde ise Türkiye, yıllık 1.3 milyon ton olan ortalama üretimiyle öne çıkarken, 2023-2024 sezonunda bu rakam 2.3 milyon tona ulaşmıştı. Ancak normal hava sıcaklıkları ve düşük tüketim nedeniyle üreticiler, ürünlerini yeterince satamadan zarar etmişti. Son iki sezonda ise toplam üretim 1.7 milyon tonu aşarak, fiyatlarda önemli iniş çıkışlara neden oldu. TÜİK verilerine göre 2025-2026 sezonunda limon kaybı yüzde 35 seviyesine ulaşırken, sezon sonunda yaklaşık 1.1 milyon ton limonun piyasaya sürülmesi öngörülüyor.

Depo ve ağaçlarda kısıtlı miktarlarda kalan limonlar, iç talep ve ihracat açısından ise yeterli görülüyor. Mersin ve Adana’dan edinilen bilgilere göre, alınan karar yüksek fiyat seyrinin düşüşüne neden oldu ve ürünler piyasaya sunulmaya devam ediyor. Ancak üreticiler, yüksek maliyetler ve ithalatın arz-talep dengesini bozması nedeniyle endişeli. Mersin (Akdeniz) Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, “İthalat üreticiyi değil, aracıları korunuyor. Üretici iklim ve piyasa sorunlarıyla boğuşurken, yüksek fiyatlar enflasyon muhasebesine girmiş olabilir. Bu durum, ileride çok daha büyük krizlere yol açabilir,” dedi.

Öte yandan, Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, mevcut limon stoğunun tüketim ve ihracat ihtiyaçlarına cevap verdiğini, piyasalarda fiyatların düşüş gösterdiğini belirtti. Doğan, “Üretim zorluğu ve maliyetler içinde, ithalat kararları üreticiyi zor durumda bırakıyor. Bahçe bakımından, işçilik, gübre ve nakliye maliyetleri zaten yüksekken, ithalat korkusu sektörü olumsuz etkiliyor,” ifadelerini kullandı. Fiyatlar, ocak ve şubat ayları arasında 120-150 lira civarındayken, son iki haftada 90-100 lira seviyesine geriledi. Depo ve daldan satış fiyatları ise 30-45 lira arasında değişiyor, hal fiyatları ise daha geniş bir aralıkta satılıyor.