Kanseri Önleyecek Devrim Nitelikli DNA Bazlı Aşı: Gelecek Burada!

İngiliz bilim insanları, kanser tedavisinde çığır açacak devrim niteliğinde bir aşı geliştirdi. Oxford Üniversitesi ve Moderna'nın ortak çalışmasıyla geliştirilen bu aşının amacı, özellikle genetik yüksek risk taşıyan bireylerde bağırsak ve yumurtalık kanserlerini önlemek. mRNA teknolojisinin Covid-19 aşılarındaki başarısı, bu yeni projeye ilham kaynağı oldu ve ilk uygulamaların bu yaz başlaması planlanıyor.

Hedefte, 'Lynch sendromu' denilen kalıtsal genetik rahatsızlık yer alıyor. İngiltere’de her 300 kişiden birinde görülen bu durum, DNA’daki onarma genlerinin hasar görmesiyle ortaya çıkıyor ve bu bireylerin bağırsak, yumurtalık, rahim, mide ve pankreas kanserlerine yakalanma riski yüzde 80’e kadar çıkıyor. Yaklaşık 175 bin kişi bu durumu taşıyor, ancak yalnızca %5’i farkında. Aşı, kanser gelişmeden önce, erken dönemde tespit edilip önlenmesine odaklanıyor.

mRNA teknolojisiyle geliştirilen aşı, geleneksel yöntemlerin aksine zayıflatılmış virüs değil, genetik talimatlar içeriyor. Buna göre, bağışıklık sistemi bu talimatlar sayesinde eğitilerek, Lynch sendromuna bağlı hücre mutasyonlarını kansere dönüşmeden fark edip yok ediyor. Bu, bağışıklık sistemini güçlendiren ve sürekli hatırlatan bir 'kullanım kılavuzu' gibi çalışıyor. İlk aşamada doz ayarları ve güvenlik testleri yapılacak, ikinci aşama ise 2027’de genişletilecek. Bilim insanları, bu aşının sadece Lynch sendromuna bağlı riskleri azaltmakla kalmayıp, daha önce kanser geçirmiş kişilerin ikinci bir kanser riskini de azaltabileceğini belirtiyor. Ayrıca, elde edilen verilerle diğer kanser türlerine karşı da aşı geliştirilme ihtimali bulunuyor.