İsviçre’de ABD ve İran arasında yakın zamanda imzalanan mutabakat sonrası diplomatik hareketlilik başlamış durumda. Görüşmelerin Cuma başlaması beklenirken Lübnan sorunları nedeniyle ertelenmesi dikkat çekiyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran heyetinin heyecanla beklenen toplantılar için İsviçre’ye gittiği açıklandı. ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un İran ile olası görüşmeler için İsviçre’de olacağı bildirildi. Ayrıca Trump’ın damadı Jared Kushner’ın da bölgeden ayrılmadığı öğrenildi. İran heyetinin liderliğinde Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi gibi önemli isimler yer aldı.
AA’nın kaynaklarına göre, 21 Haziran’da İsviçre’de teknik düzeyde görüşmeler gerçekleştirilecek. Arabulucu ülkeler Pakistan ve Katar’dan gelen yetkililerin de katılacağı toplantılar, İran’ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi kritik önemli konuları kapsayacak. Bu süreçte taraflar, 60 gün sürecek müzakerelerle nihai anlaşma hedefliyor.
Öte yandan İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapatma kararı aldı. ABD ise, uluslararası güvenliği koruma sözü verirken, gemi geçişlerinin devam ettiğini ve petrol ticaretinin sürdüğünü belirtti. ABD ve Katar’ın, İran’ın dondurulmuş fonlarının insani harcamalara açılması için çalıştığı da gündemde. Bu kapsamda, Katar’da tutulan 6 milyar doların yanı sıra toplamda yaklaşık 100 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılması planlanıyor.
Lübnan meselesi ise, görüşmelerin önünde en büyük engel olmaya devam ediyor. İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar dün de devam etti. İsrail, Lübnan güneyine saldırılarını sürdürürken, Hizbullah ise örgütün ateşkese bağlı kaldığını, ancak işgal alanlarını korumak için önlemler alınacağını açıkladı. Genel Sekreter Naim Kasım, durumu “hayatımızın en tehlikeli aşaması” şeklinde tanımladı. İsrail ordu sözcüsü, saldırıların süreceği ve bölgedeki yıkımın devam edeceği uyarısında bulundu.
Savaşın en kârlı kazananı Çin olmuştur. ABD ile İran arasındaki çatışmaların gölgesinde Pekin, diplomatik nüfuzunu artırırken ekonomik olarak da zarar görmedi. CNN’nin analizinde, Çin’in petrol rezervleri ve yeşil teknolojilere verdiği önem sayesinde krizden daha az etkilenerek gücünü koruduğu vurgulanıyor. Ayrıca, Çin’de uzmanlar İran’daki gelişmelerin ABD’nin Süveyş Krizi benzeri bir güç kaybı yaşanma riskine işaret ettiğine dikkat çekiyor. Devlet gazetesi Global Times, Hürmüz’daki gelişmelerin ABD’nin bölgedeki güç kaybını gösterebileceğini iddia etti.