İstanbul Depremi İçin Kritik Fay Hatları ve Olası Riskler Gün yüzüne çıkıyor

İstanbul’un altındaki sessiz gerilim, artık yalnızca 'ne zaman' sorusuyla değil, 'nasıl' sorusuyla da tartışılıyor. Uzmanlara göre Marmara Denizi’nin karanlık derinliklerinde yer alan fay hatları, tek parça bir kırılmadan ziyade, başlayıp durabilen, yön değiştirebilen ve etkisi katlanarak büyüyebilen bir senaryoya işaret ediyor. Yeni analizler, İstanbul’da beklenen depremin rastlantısal değil, belirli jeolojik eşiklere dayanan ve bazı bölgelerde durdurulabilen bir süreç olabileceğine dikkat çekiyor.

Jeoloji uzmanı Osman Bektaş’ın açıklamalarıyla bu karmaşık yapıya ışık tutuyoruz. Bektaş’a göre, mesele yalnızca deprem büyüklüğü değil, kırılmanın nerede başlayacağı, hangi jeolojik engellerle karşılaşacağı ve en önemlisi yerleşim alanlarının bu sarsıntıya nasıl tepki vereceği. Bazı bölgelerde fay kırılması durabilirken, bazı ilçelerde aynı deprem çok daha yıkıcı etkilerle hissedilebilir.

Prof. Dr. Bektaş’a göre, Orta Marmara Sırtı’ndaki ince ve kırılgan kabuk yapısı, sığ bir depremsellikle kırılma olasılığı yüksek. Ancak doğuda bulunan Çınarcık Çukuru, sahip olduğu termal bariyer nedeniyle bu kırılmayı durdurabilecek bir eşik görevi görüyor. Bektaş, bu durumun 2025’teki Silivri depreminin Kumburgaz Çukuru’nda durmasına benzer bir tablo oluşturabileceğine işaret ediyor.

Deprem büyüklüğü küçük gözükse de, risk büyük. Bektaş, olası depremin M6,2 – M6,4 aralığında kalma ihtimaline rağmen, tehlikenin bundan ibaret olmadığını söylüyor. Özellikle Avcılar hattındaki 'basen etkisi' ve zemin büyütmesi, sismik dalgaların etkisini M7 seviyesine çıkarabilir. Bu nedenle, depremin büyüklüğü değil, zeminin sarsıntıya verdiği tepki yıkıcı sonuçlar doğurabilir.

En önemli uyarı: Yıkımı belirleyen büyüklük değil, zeminin tepkisi. Bektaş, kamuoyunda sıkça göz ardı edilen bu kritik noktayı vurguluyor: 'Yıkımı belirleyen, depremin büyüklüğü değil, zeminin sarsıntıya verdiği tepkidir.' Bu nedenle İstanbul’da risk, yalnızca fayın nerede kırılacağından değil, aynı zamanda zeminlerin davranış şekli ve yapısal özelliklerinden kaynaklanıyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemlerde yapılacak detaylı çalışmalar ve alınacak önlemlerle bu riskleri azaltmayı hedefliyor.