İran'daki Gösteriler ve Bölgesel Çatışma Endişeleri

İran’da yaklaşık 3 haftadır süren gösteriler, şiddetin artmasıyla birlikte bölgesel çatışma endişelerini de beraberinde getirdi. Hem içerde hem de dışarda uzmanlar, İran halkının çoğunluğun yabancı askerî müdahaleleri desteklemediğini ve önceliğin ekonomik reformlar olduğunu vurguluyor.

Middle East Eye ve ABD merkezli Quincy Institute for Responsible Statecraft tarafından düzenlenen panelde, uzmanlar İran halkının büyük çoğunluğunun uluslararası müdahale yerine yaptırımların ve ekonomik sıkıntıların giderilmesini istediğine dikkat çekti. Muhammed Ali Şabani, İran halkının savaş yerine anlaşma yolunu tercih ettiğini belirterek, “İranlıların büyük çoğunluğu, savaşın gölgesini kaldıracak ve yaptırımların sona ermesini sağlayacak çözümleri destekliyor” dedi. Ayrıca, İran’daki orta sınıfın ülkedeki siyasi hareketlerde önemli rol oynadığını ve ABD yaptırımlarının bu sınıfı maddi anlamda zorladığını vurguladı.

Öte yandan, Avrupa Dış İlişkiler Konseyi uzmanı Ellie Geranmayeh, batı ülkelerinin İran’a ilişkin yanlış izlenimlere sahip olabileceğine işaret ederek, “İran sivil toplumun güçlü ve yabancı askerî müdahaleleri onaylamadığını unutuyoruz” diye konuştu. Ayrıca, büyük protestolar sonrası maddi destekler ve hediyelerin aslında halkın gerçek talebinden uzak olduğunu dile getirdi.

İran’da eski Şah Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi’nin protestoları yönettiği iddialar ise yanlıştır. Profesör Vali Nasr, bu gösterilerin onun liderliğinde olmadığını ve Pehlevi’nin İran’daki olaylarla doğrudan ilgisinin bulunmadığını belirtti. Muhammed Ali Şabani ise, İran’da muhalefet liderlerinin özellikle 2022’den sonra hapiste olduğunu ve ülkedeki değişimin halk tarafından kararlılıkla istendiğini ifade etti. Son olarak, 70 kişinin ölümüne neden olan 2025 saldırısında ise İsrail’in sorumlu olduğu tahmin ediliyor ve bu durum İran ile bölgedeki çatışma riskini artırıyor.