İran'daki Protestolar Kanlı Sonuçlara Doğru Gidiyor: 664 Ölü ve Yüzlerce Gözaltı

İran'da ekonomik sorunlar ve özgürlük isteğiyle başlayan gösteriler, ülkede kanlı çatışmalara ve büyük kayıplara yol açtı.HRANA’nın raporuna göre 16. gününe giren protestolarda 664 kişi hayatını kaybetti. Bu ölümler arasında güvenlik güçleri ve savcılar da bulunuyor. Gözaltına alınan 10.721 kişi arasında ise pek çok genç ve çocuk yer alıyor. Bazıları ise ‘çok hızlı’ yargılanarak idam edilmek üzere bekletiliyor. Ailelere ise 26 yaşındaki İrfan Soltani’nin idam edileceği bilgisi verildi.

Gerçek ölü sayısının çok daha yüksek olabileceği tahmin ediliyor. Çünkü iletişim kanalları ülkede neredeyse tamamen kesildi. Telefon ve internet bağlantısı kesilirken, ülkenin en büyük protesto dalgası sırasında kamu iletişimi ciddi anlamda kesildi. Bir İngiliz yetkili, iki haftaya yakın süren çatışmalarda yaklaşık 2 bin kişinin öldüğünü belirtti. NBC ve BBC gibi uluslararası medya ise, yaşananların sadece küçük bir bölümünü aktardı. İranlı bir gazeteci ise, “Şu anda dışarı çıkmak isteyenlerin ölümle karşılaşması kaçınılmaz” diyor.

ABD’nin Tahran Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, Amerikan vatandaşlarından İran’dan hemen ayrılmaları veya güvenli bir yere geçmeleri istendi. Ülkedeki gösteriler ve güvenlik riskleri nedeniyle evinizde kalmanız veya güvenlikli alanlara sığınmanız tavsiye ediliyor.

ABD Başkanı Donald Trump ise protestolara ilişkin çarpıcı mesajlar verdi. Yardım sağlama ve askeri seçenekler üzerinde bilgilendirildiği iddia edilen Trump, “İranlı vatanseverler, devam edin. Kurumları ele geçirin. Katiller ve tacizcilerin isimlerini kayıt altına alın. Çok ağır bedeller ödeyecekler” dedi. Ayrıca “Protestocuların öldürülmesine son verilsin diye İran ile görüşmeler iptal edildi. Yardım geliyor” ifadelerine de yer verdi. Trump, daha sonra yaptığı açıklamada, “İran’ı yeniden büyük yapacağız. Bu canavarlar gelip iktidarı ele geçene kadar” dedi.

İran’da internet kesintileri devam ediyor. Perşembe akşamından beri iletişim tamamen durdu ve halk yurtdışıyla iletişim kuramıyor. Elon Musk’ın SpaceX uydu interneti Starlink kullanmak isteyen bazı kişiler engellendi. Forbes, İran’ın bu hamlesini ‘oyun değiştirici’ olarak nitelendirdi. İran, Rusya’dan alınan sinyal bozucular kullanarak yaklaşık 1.5 milyon dolar harcama yaptı ve internet erişimini durdurdu.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise, İran’daki protestolar sonrası devrim niteliğinde değişikliklerin kaçınılmaz olduğunu öne sürdü. Merz, “Bir rejim şiddet sayesinde ayakta kalıyorsa, sonunda sona ulaşır. Bu rejimin son günlerini yaşadığımızı düşünüyorum. Halk ayaklandı” dedi.

ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un, İran’daki protestolar ve devrik lider Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi ile gizlice görüştüğü iddia edildi. Habere göre, Pehlevi’nun devrim sonrası geçiş döneminde öne çıkmayı hedeflediği belirtiliyor.