İran'da Mücteba Hamaney Dini Liderlik İçin Belirlendi: Gelişmeler ve Tepkiler

İran Uzmanlar Meclisi'nin Mücteba Hamaney'i yeni dini lider olarak belirlemesi, ülkede ve uluslararası arenada yoğun tartışmalara yol açtı. Gözler üzerinden gelen bu karar sonrası, Mücteba'nın rejim içindeki konumu, güç dengeleri ve liderlik modeli merak konusu haline geldi. ABD ve İsrail'in saldırıların ardından gelen bu gelişme, İran'ın yeni liderlik yapısına dair spekülasyonları arttırdı.

İran rejimi içinde önemli bir rol oynadığı söylenen ve babasına erişimiyle tanınan Mücteba Hamaney'in, dini liderlikle ilgili kararları ve bu süreçteki adımlarını dikkatle izleniyor. Associated Press’e göre, 2000’lerin sonunda WikiLeaks tarafından yayımlanan diplomatik yazışmalarda, Mücteba'nın ‘becerikli ve güçlü bir lider’ olarak tanımlandığı ve ‘cübbelerin ardındaki güç’ olarak değer göründüğü ortaya çıkmıştı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun kurucularından Muhsen Sazegara ise, Mücteba'nın yıllardır halef olmaya hazırlandığını ancak babası gibi bir otoriteye sahip olmadığını savundu. Sazegara’ya göre, fiili güç şu anda birkaç Devrim Muhafızları komutanının elinde. Ancak, bazıları Mücteba'nın gücünü yine de Devrim Muhafızları’ndan aldığını söylüyor.

Mücteba'nın dini eğitime 30 yaşında başlaması ve kısa sürede Ayetullah unvanı kazanması, liderlik konusundaki tartışmaları alevlendirdi. Ayrıca, babası Ali Hamaney'in devrettikleri ‘aileden liderlik’ modeline karşı çıkması ve bu durumun yeni liderin demokratik kriterlere aykırı olduğu iddialarını gündeme getirdi.

İran'da halkın büyük bölümü ise yeni lidere desteklerini gösterdi. Tahran'daki İnkilap Meydanı’nda toplanan binlerce rejim yanlısı, Mücteba Hamaney'e bağlılık yemini etti ve yeni lideri alkışladı. Ancak, bazı Tahranlılar ise tepki göstererek, “Eski lidere yakın biri seçildi. Her şey aynı kalacak ve eski liderin tezahüratları devam edecek” dedi. Bir başka vatandaş ise, “Babası öldürüldü ve peşini bırakmayacaklar. ABD ve İsrail onu hedef alırsa, bizim gibi sıradan insanlar da buna katlanmak zorunda kalır” şeklinde görüş belirtti.

Rusya ve Çin’den de mesajlar geldi. Vladimir Putin, İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’i tebrik ederek, “Rusya, İran’ın güvenilir ortağı olmaya devam edecek” ifadesini kullandı. Çin Dışişleri Bakanlığı ise, “Bu karar, anayasaya uygun alınmış olup, yeni lidere yönelik herhangi bir tehdit olmadığını vurguladı.