İran ve ABD Tarihi Anlaşmayla Savaşları Sonlandırdı!

ABD ve İran arasındaki uzun süredir devam eden savaş, tarihi bir anlaşmayla resmen sona erdi. Dün gece imzalanan 14 maddelik mutabakat zaptı, taraflar arasında kalıcı bir barışın temelini attı. Anlaşmanın dijital ortamda, ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalandığı öğrenildi. Trump’ın G7 zirvesinde Fransa’nın Versay Sarayı’ndaki aktiviteleri sırasında gerçekleşen imzalar, bölge ve dünya gündeminde geniş yankı uyandırdı. İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, anlaşmanın her iki devlet başkanı tarafından imzalanmasının önemli olduğunu ve belgenin İngilizce ile Farsça metinlerinin uyumlu olduğunu açıkladı.

İran devlet televizyonu, ülkenin Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın açıklamalarını yayınladı. Kalibaf, “Dünyanın en güçlü iki ülkesi İsrail ve ABD ile mücadele ettik ve kazandık” diyerek, “Uluslararası savaşın bölgesel ve küresel etkileri büyüktü. ABD ve siyonist rejimi yenilgiye uğrattık” ifadelerini kullandı. Müzece ve bölgesel zaferin müzakereleri etkilediğini belirten Kalibaf, “Sahadaki üstünlüğümüz, müzakere masasına da yansıdı. Güçlü olduk ve kazanımlarımızı koruduk” dedi.

Öte yandan Trump, G7 zirvesi sırasında yaptığı açıklamalarda, anlaşmanın nihai bir son olmadığını belirtti. “İran’la yapılan mutabakat sayesinde nükleer silah sahibi olamayacak, petrol fiyatları düşebilir” ifadelerini kullanan Trump, petrol piyasasında yükselişleri ve fiyatların düşüşünü işaret etti. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nın kısa süre içinde tamamen açılacağını vurguladı. Trump, “Yaptırımlara rağmen İran yeniden yapılanacak ve petrol satışı devam edecek. Eğer anlaşmayı beğenmezsem, geri dönüp onlara tekrar müdahale ederim. Bu bir mutabakat zaptıdır ve 47 yıldır kötü davrananları durdurmayı amaçlıyor” dedi.

İşte 14 maddelik İran-ABD anlaşmasının detayları:
1. İran ve ABD, savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecek; güç kullanmama taahhüdü sağlayacak.
2. Taraflar birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterecek.
3. Nihai anlaşma için en fazla 60 gün sürecek müzakereler yürütülecek.
4. ABD, deniz ablukasını kaldıracak.
5. Hürmüz Boğazı ve bölgedeki ticari gemi trafiği savaş öncesi seviyelere getirilecek.
6. ABD ve ortakları, İran’ın yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık ekonomik kalkınma planı hazırlayacak.
7. ABD, BM, UAEA ve diğer yaptırımlar dahil İran’a yönelik tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt edecek.
8. İran, nükleer silah üretmeyeceğini tekrar doğrulayacak; zenginleştirilmiş uranyumun geleceği nihai anlaşmada belirlenecek.
9. İran, nükleer programını mevcut durumda tutacak, ABD yeni yaptırımlar uygulamayacak ve askeri varlığını artırmayacak.
10. ABD, İran petrolü, petrokimya ürünleri ve finansal faaliyetlere muafiyet sağlayacak.
11. İran’ın dondurulmuş varlık ve fonları serbest bırakılacak.
12. Anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek ortak bir mekanizma kurulacak.
13. İran, 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulanacağına dair güvence verdikten sonra görüşmelere başlayacak.
14. Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi’nin bağlayıcı kararıyla onaylanacak.