İran, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimi hafifletmek amacıyla yeni bir teklif sundu. Pakistanlı arabulucular üzerinden Washington’a ulaştırılan planın, daha esnek bir çerçeveye sahip olduğu iddia ediliyor. Bu teklif, kısa süre önce bölgesel tansiyonu düşürmek ve İran ile ABD arasındaki diyaloğu yeniden başlatmak adına önemli bir adım olarak görülüyor.
Wall Street Journal’ın haberine göre, Tahran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ABD’nin saldırıları durdurması ve liman ablukasını kaldırmasıyla eş zamanlı yürütülecek bir müzakere sürecine bağlayan yeni bir formül sunuyor. Bu yaklaşım, İran’ın daha önce ortaya koyduğu “önce ablukanın kaldırılması” şartını yumuşattığı değerlendirmelerine neden oldu.
İşte teklifin en kritik noktalarından biri, İran’ın nükleer programıyla ilgili. Buna göre, İran, nükleer faaliyetlerine ilişkin dosyanın, ABD’nin yaptırımları kademeli olarak hafifletmesi karşılığında değerlendirilmesini kabul ediyor. Ancak uranyum zenginleştirme konusunda ise iki taraf arasında uçurumlar sürüyor.
Washington, İran’dan bu faaliyetleri yaklaşık 20 yıl durdurmasını ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu teslim etmesini talep ederken, İran bu sürede ısrarcı değil. Ayrıca, önümüzdeki hafta İran’ın teklifin kabul edilmesi halinde Pakistan’da görüşmelere hazır olduğu belirtiliyor. Mesajlar, Türkiye, Katar ve Mısır gibi ülkeler üzerinden de iletilmiş durumda.
ABD Başkanı Donald Trump ise sürece ilişkin temkinli bir tavır sergilemekte. Trump, “İnsanlar anlaşma yapmak istiyor ama ben memnun değilim. Ne olacağını göreceğiz” diyerek belirsizliği koruyor. Aynı zamanda, İran’dan gelen “Yeniden çatışma ihtimali” uyarısı da gündemde yer alıyor. İranlı yetkililer, ABD ile yeniden çatışmanın kapıda olabileceğine işaret ediyor.
Hatırlanacağı üzere, ABD-İsrail’in İran’a saldırılarla başladığı çatışmalar, 28 Şubat tarihindeki saldırıyla yeni bir döneme girmişti. Yaklaşık 21 saat süren Pakistan görüşmelerinden sonuç çıkmaması, bölgesel gerilimi devam ettirdi. Bu gelişmeler ışığında, bölgede yeni diplomatik hamleler ve sürpriz gelişmeler yaşanabilir.