İran-ABD-İsrail Savaşı 40. Günde Kritik Ateşkes ve NATO Gizli Planları

İran-ABD-İsrail savaşının 40. gününde geçici ateşkes ilan edilirken, ABD'nin gözleri yeni planlara çevrildi. Wall Street Journal’a göre, Trump yönetimi İran savaşında destek vermeyen NATO ülkelerini cezalandırmaya yönelik gizli bir planı değerlendirmekte. Bu plan, NATO üyelerinden ABD askerlerinin çekilmesini ve daha destekleyici ülkelere kaydırılmasını öngörüyor. Henüz erken aşamada olan bu girişim, Beyaz Saray’da tartışılan seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor ve yönetim ile Avrupa müttefikler arasındaki gerilimi de ortaya koyuyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, çarşamba günü Washington’a giderek Trump ile görüşmeler gerçekleştirdi. Rutte’nin, NATO ile yaşanan zorluklara rağmen Trump ile ilişkileri geliştirmeye çalıştığı ve Grönland planını durdurmak için çaba sarf ettiği belirtildi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise yaptığı açıklamada, “Son altı haftada NATO’nun Amerikan halkına sırtını dönmesi gerçekten üzücü, oysa onların savunmasını finanse eden Amerikan halkıdır” diyerek tepki gösterdi. ABD’nin Avrupa'daki yaklaşık 84 bin askeri ise küresel operasyonlar ve Rusya’ya karşı caydırıcılık amacıyla bölgedeki kritik rolünü sürdürüyor.

Haberde, bazı NATO ülkelerinin Türkiye, İspanya, Almanya, İtalya ve Fransa gibi ülkelerin, askeri destek ve üs kullanımı konusunda çeşitli engeller çıkardığı ve ülkelerin hava sahası kullanımını sınırlandırdığı belirtildi. İspanya, İran operasyonlarına katılan ABD uçaklarının hava sahasını kullanmayı reddederken, Almanya ve İtalya ise üs kullanımı konusunda kısıtlamalarla karşılaştı. Fransa ise, güneydeki bir askeri üssün kullanımına, İran saldırılarına katılmayan uçakların iniş garantisi şartıyla izin verdi. Ayrıca uzmanlar, planın Avrupa’daki en az bir askeri üssünün kapatılmasını da içerebileceği görüşünde. En olası adaylar arasında İspanya ve Almanya yer alıyor. Destek alan ülkeler ise Polonya, Romanya, Litvanya ve Yunanistan gibi doğu Avrupa ülkeleri. Bu ülkeler, Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonları izlemek üzere uluslararası koalisyonlara da sıcak bakıyor.

Söz konusu gelişmeler, ABD askerlerinin Rusya sınırlarına daha yakın bölgelere kaydırılma ihtimalini güçlendiriyor. Trump’ın, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada NATO’dan “çok hayal kırıklığına uğradığını” ve İran savaşına destek verilmemesinin “NATO’da silinmeyecek bir leke” olduğunu vurgulaması, gündemi yoğunlaştırıyor. Trump, geçtiğimiz ay yaptığı paylaşımda ise, NATO üyelerinin İran’daki operasyonlara katkı sağlamadığını ve ABD’nin NATO’dan bağımsız hareket etme hakkını savunduğunu açıklamıştı.