İran’a Yönelik ABD ve İsrail Saldırıları Artarken Trump’tan Sert Mesajlar: Gözler Hürmüz Boğazı’nda

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik müdahalelerinde iki hafta geride kalırken, Donald Trump’tan sert açıklamalar ve bölgeye ilişkin yeni gelişmeler gündemi meşgul ediyor.

Trump, İran’a karşı yapılacak saldırıların önümüzdeki hafta daha sertleşeceğini belirterek, “Önümüzdeki hafta ağır bir darbe alacak” dedi ve İran rejimine yönelik, “Bu meczup pisliklerin başına neler geleceğini izleyin” ifadesini kullandı. Fox News’a konuşan Amerikan Başkanı, savaşın ne zaman sona ereceği sorusuna ise “Ben ne zaman öyle hissedersem” yanıtını verdi. İran’ın masum insanlara karşı yürüttüğü 47 yıllık katliamın ardından, kendisinin de aynı şekilde hareket ettiğini vurgulayan Trump, İran lideri Mücteba Hamaney’e de ilişkin umutlu sözler sarf etti ve “Bence hasar görmüş durumda ama muhtemelen hayatta” dedi.

Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan gemilere ilişkin görüşlerini paylaşan Trump, “Korkulacak bir şey yok. Bir donanmaları yok ve tüm gemilerini de batırdık” ifadelerine yer verdi. Ayrıca, bölgedeki gerginliği artıran gemi geçişleriyle ilgili olarak, “Gerekirse güvenliği sağlarız, ama işlerin yolunda gideceğine inanıyoruz” diyerek, bölgedeki durumu kontrol altında tutmaya çalıştı. Trump, İran’ın dini lideri Hamaney’in sağlık durumu hakkında ise, “Babalığını bile sevmediğim bir lider” şeklinde yorum yaptı ve “İran’da bolca kamera ve ses kaydı var. Neden yazılı açıklama yapıyorlar? Korkuyorlar, yaralı ve kaçıyorlar” diyerek İran’daki kriz ortamına işaret etti.

Geçtiğimiz hafta içerisinde gerçekleşen gelişmeler doğrultusunda, ABD’nin G7 liderleriyle yapılan çevrim içi görüşmesinde, Trump’ın “İran teslim oluyor” iddiası gündeme geldi. Axios’un haberine göre, Trump, liderlere “İran’ın teslim olmaya hazır olduğunu ve ülkedeki herhangi bir yetkilinin bu kararı alabilecek gücü kalmadığını” söyledi. Ayrıca, “İran’ı tehdit eden kanserden kurtulduğumuzu” iddia etti.

İran’ın yeni dini lideri Hamaney’in sağlık durumu hakkında ise ABD’den yeni iddialar geldi. Pentagon, Hamaney’in saldırılarda yaralandığını ve sakatlandığını öne sürdü. Hegseth, “İran’da çaresizlik ve korku içindeler, Hamaney yaralanmış ve muhtemelen yüzü tanınmaz hale gelmiş durumda” diyerek, İran’daki kriz ortamına vurgu yaptı. İran medyasına göre ise, Hamaney’in açıklaması pek yazılı değil, bu nedenle yeni kriz söylentileri gündemde yer aldı.

İsrail ve bölge ülkeleri, bölgede yeni saldırı ve gerginliklere sahne olmaya devam ediyor. İsrail basını, İran rejiminin değişme olasılığının düşük olduğunu ve ABD ile İsrail’in İran’a saldırılarının bir hafta içinde sona erebileceği yönünde haberler paylaştı. Lübnan’da ise, İsrail saldırıları devam ediyor; dün Lübnan güneyinde bir bina hedef alındı ve patlama sonrası büyük bir ateş çıktı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, bölgede savaşın durdurulması ve sükunetin yeniden sağlanması çağrısında bulundu.

İran’ın başkenti Tahran’da gerçekleştirilen Kudüs Günü yürüyüşü sırasında bombalı saldırılar yaşandı. Saldırıda bir kişi hayatını kaybederken, İran yönetiminin destekçileri, ABD ve İsrail’e tepki gösterdi. Ayrıca, bölgede artan gerilimler sonucu, Irak’ta ABD güçlerine yönelik saldırılar da sürdü. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Irak’ta düşen yakıt ikmal uçağında 6 askerin hayatını kaybettiğini açıkladı. Bölgedeki şiddet, İran ve bölge ülkelerinin gerilimini artırmaya devam ediyor.

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü saldırılar bölgedeki enerji piyasalarını da olumsuz etkiledi. Körfez ülkeleri, yaklaşık 15,1 milyar dolar değerinde petrol gelirinin kaybına uğradı. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrolün değerinin günlük yaklaşık 1,2 milyar dolar olduğunu ve savaşın başlamasıyla trafikte büyük aksamalar yaşandığını belirtti. En büyük zararı ise Suudi Arabistan gördü ve yaklaşık 4,5 milyar dolarlık kayıp yaşandı. Irak’ın petrol gelirlerinin yüzde 90’ı petrol üretimine dayandığı için, ülke de ciddi risk altında.

ABD, savaş sırasında enerji piyasalarını stabil tutmak adına Rus petrolü ve petrol ürünlerine yönelik yaptırımları geçici olarak askıya aldı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bunun küresel piyasalarda istikrar sağlamak amacıyla olduğunu ve Nisan ayına kadar devam edeceğini belirtti. Bu uygulama, transit halindeki 100 milyon varil petrolü de kapsıyor. Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin bölgeye yeni askeri birlikler sevk ettiği ve savaşın ikinci haftasında 160’dan fazla yakıt ikmal uçağı ve 5 bin deniz piyadesinin bölgeye yollandığı bildirildi. Ayrıca, İran’a yönelik hava saldırıları kapsamında B-2 tipi bombardıman uçakları havalandı ve yüksek irtifa operasyonları gerçekleştirildi. Orta Doğu genelinde ölü sayısı ise 2 binden fazla olarak tahmin ediliyor. İran’da 1.400 civarında, Lübnan’da 687, İsrail’de 12 ve Irak’ta 30 kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor. Fransa ise, İran’la savaş olasılığına karşılık, bölgedeki tansiyonu düşürmek amacıyla dış ilişkilerini koruyacağını açıkladı.