İlber Ortaylı'nın sarayda unutulmuş saray hizmetlileri ve ağırlıkla ağalar, cariyeler için Ramazan ayında başlattığı hatim duaları, Osmanlı tarihine önemli bir açıdan bakmamızı sağlıyor.2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi müdürü olarak göreve başlayan Ortaylı, görev süresi boyunca her Ramazan sarayda görev yapmış ve isimleri unutulmuş olan ağalar, cariyeler ve hizmetliler için hatim okuması ve dualar edilmesine öncülük etti. Bu gelenek, Osmanlı itibarıyla süreklilik göstererek 2012 yılına kadar devam etti ve birçok saray çalışanının ruhu için gerçekleştirildi.
Hatim duaları sırasında İlber Ortaylı, sarayın gerçek sahiplerinin sultanlar değil, unutulmuş hizmetkârlar olduğunu vurgulamış ve bu zor zamanlarda onların ruhlarına dua edilmesi gerektiğini ifade etmişti. Özellikle Hırka-i Şerif açılışlarından sonra yapılan bu dualar, Osmanlı'nın dini ve kültürel atmosferine uygun bir önem taşıyor ve sarayın gerçek geleneğine işaret ediyor.
Tanıklardan Prof. Dr. Mehmet İpşirli ise bu önemli uygulamayı bizzat gözlemlediğini belirterek, “İlber Hoca, ramazan aylarında saraydaki çalışanlar için hatim ve dua yaptırıyordu. Bu, Osmanlı’nın hizmetkârlarına gösterilen saygı ve değerin bir göstergesidir,” dedi. İlber Ortaylı’nın, duanın yanı sıra, birçok kez ağalar ve cariyeler için hazırlattığı Yasin-i Şerif listeleri ve hatıralar da bu geleneksel uygulamaların kayıtlarda yer almasını sağladı.
Bu uygulama, Osmanlı'da köklü bir geleneğin devamı olarak, sarayın ve çalışanlarının gerçekten de toprağa ve kültürel mirasa ne kadar sahip çıktığını gösteriyor. Detaylar ve daha fazlası için sitemizi takip edebilirsiniz.