Grönland Krizi Avrupa ve ABD Arasında Yeni Bir Dönemi Başlatıyor

ABD yönetimi ile Avrupalı müttefikleri arasında Grönland krizinin yol açtığı gerginlik tırmanışa geçti. Dün İsviçre’nin Davos kentinde yapılan açıklamalar, ABD ile geleneksel müttefikler arasında ciddi bir yol ayrımına işaret ediyor. Kanada ve Avrupa ülkeleri, yeni gelişmelerle birlikte uluslararası ilişkilerin değişiminde önemli bir sınavın eşiğinde bulunuyor.

Kanada Başbakanı Mark Carney’in konuşması, küresel atmosferi özetledi. Carney, dünyanın “bir geçişin değil kopuşun ortasında” olduğunu vurguladı ve “eski düzenin geri dönmeyeceğini, bunun yasını tutmanın yersiz olduğunu” belirtti. Kurallara dayalı düzenin artık geçerli olmadığını ve uluslararası hukukta asimetrik uygulamaların olduğunu kaydeden Carney, “Danimarka ve Grönland’ın yanındayız çünkü masada yer almazsak, menüde yer alırız” ifadesini kullandı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise, “kuralların olmadığı bir dünyaya doğru gidildiğini” söyledi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise, Trump’ın Grönland konusunda Danimarka yanlısı duruşu nedeniyle baskı kurmak istediğini ve geri adım atmayacaklarını dile getirdi. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD ile önemli bir yol ayrımında olduklarını belirterek, “Avrupa diyalog ve çözüme odaklanıyor, gerekirse birlik olarak hareket etmeye hazırız” dedi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise, ABD askeri güç kullanırsa aynı adımla cevap vereceklerini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump ise, Grönland konusundaki ısrarını sürdürüyor. Avrupa’ya dönerek, “Grönland’ı satın almak için acil müzakereler başlatmak istiyorum” dedi ve “ABD dışında kimse Grönland’ın güvenliğini sağlayamaz” ifadelerini kullandı. Trump, şiddet kullanma niyetinin olmadığını vurguladı ve “Evet derseniz çok memnun oluruz, hayır derseniz de unutmayız” diye ekledi. Ayrıca, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Genel planımız, ABD ve NATO ülkeleriyle bir anlaşma yapmak ve 1 Şubat’tan itibaren yürürlüğe girecek bazı tarifeleri uygulamamak” şeklinde konuştu.

Trump’ın İsviçre’deki uçak sorunu ve Fransa ile görüşmelerinin iptal edilmesi gibi gelişmeler, uluslararası arenada tansiyonu yükseltti. Ayrıca Kanada’nın, olası ABD işgaline karşı hazırlık yaptığı ve gerilla savaşı taktikleri üzerinde çalıştığı bildirildi. NATO ise, ABD’nin ilhak planlarıyla ilgili perde arkasında çalışmalar yaparken, Fransa’nın Grönland’da NATO tatbikatı düzenleme talebinde bulunduğu öğrenildi.