Gerilimi Tırmandıran İran ABD Çatışması: Uzmanlar ve Stratejiler

Orta Doğu'daki gerilim her geçen gün artarken, İran ve ABD arasındaki tansiyon sürdürülebilir bir duruma doğru ilerliyor.ABD Başkanı Donald Trump'ın İran’a yönelik askeri tehdidi ve Venezuela örneği üzerinden yaptığı açıklamalar, bölgedeki olası çatışma risklerini yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, İran’a olası bir saldırının Venezuela’daki operasyon kadar basit olmayacağını ve uzun süreli çatışmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Uluslararası Kriz Grubu’ndan Ali Vaez, İran’ın geniş askeri kapasitesi ve bölgedeki vekil güçleriyle, ABD’ye karşı güçlü bir direnç gösterebilecek durumda olduğunu belirtti. İran’a yapılacak olası bir operasyonun riskleri ve belirsizliği ise, uzmanlar tarafından dikkatle inceleniyor. İran’ın nükleer silah üretimini engellemeye çalışan ABD’nin, bölgedeki varlığını artırması ise bölgesel istikrarı etkileyecek gelişmelerden biri olarak görülüyor.

İran’ın füze envanteri, bölgesel güç dengelerini değiştirebilecek seviyede. Orta menzilli füzeleri 2000 kilometreye kadar mesafe kat edebiliyor ve bölgedeki Amerikan üsleri ile İsrail ve Körfez ülkelerini tehdit ediyor. İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidiyle küresel enerji nakliyatını kesebilir ve petrol fiyatlarını hızla yükseltebilir. Uzmanlar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin, olası bir saldırı karşısında misillemeye karşı temkinli yaklaştığını belirtiyor.

İsrail’in ise, İran’dan gelecek büyük çaplı saldırılara karşı hazırlıklı olduğu ve büyük şehirlerin hedef olabileceği düşünülüyor. İsrail ordusu, önceki savaşlarda İran füzelerinin büyük kısmını önleyici sistemlerle engelledi. Ancak bölgedeki genel dengelerin değişmesi ve stokların azalması, olası yeni bir çatışmada riskleri artırıyor. Politika uzmanlarının görüşüne göre, İran’ın daha geniş bir bölgesel savaşı başlatması olası görünmüyor, çünkü bölgesel savaşın korkutucu etkisi, İran’ı caydırabilir.

İran’nın liderliğinin, iktidarını ve ideolojisini koruma çabalarının uzun soluklu olduğu ve Trump yönetiminin rejim değişikliğini kolay kolay gerçekleştiremeyeceği uzmanlar tarafından vurgulanıyor. Tahran, Basra Körfezi’nden yaklaşık 640 kilometre uzaklıkta bulunuyor ve bu konum, ABD güçlerinin doğrudan müdahale etmesini zorlaştırıyor. Ayrıca, ekonomik etkiler açısından, İran Hürmüz Boğazı’nı kapatmayı tehdit ederek küresel enerji piyasalarını etkileyebilir. Bu durum, petrol ve LNG fiyatlarının hızla yükselmesine neden olabilir. İran’ın, boğazda yaptığı tatbikatlar da olası savaş senaryolarına işaret ediyor ve “kendi ayağımıza kurşun sıkıyoruz” diyerek, ABD’nin stratejisini olumsuz etkileyebilecek gelişmelere dikkat çekiliyor.