Finlandiya Onkalo ile Nükleer Atıklara Kalıcı Çözüm Getiriyor

Finlandiya, dünyada ilk kez 1,9 milyar yıllık temel kaya içine inşa ettiği Onkalo projesiyle nükleer atıkların kalıcı depolamasında öncü olmaya hazırlanıyor. İsveç ve Fransa gibi ülkelerde de benzer projeler yürürlükte olsa da, Finlandiya'nın Onkalo tesisi ilk işletmeye alınacak. Finlandiya Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Otoritesi (STUK), yapılan son değerlendirmelerin ardından tesise onay vermeye hazırlanıyor ve işletme lisansı yakında alınacak. Bu gelişmeler ışığında, Teollisuuden Voima Oyj (TVO) CEO'su Philippe Bordarier, operasyonların yıl sonunda veya en geç önümüzdeki yıl başlayacağını açıkladı. İlk adımda yakındaki Olkiluoto Nükleer Santrali'nin geçici depolama sahasından atıklar buraya taşınacak.

Onkalo, 6.500 ton uranyum kapasitesiyle Finlandiya’nın beş nükleer reaktöründen çıkan kullanılmış yakıtı güvenle depolayacak. 2004 yılında inşasına başlanan ve yaklaşık 1,16 milyar dolarlık maliyete sahip proje, yüksek radyoaktif atıkların 100 bin yıl boyunca mühürlenmesini hedefliyor. Kullanılmış yakıtlar bakır kapsüller içinde yer altındaki dev tünellere yerleştirilecek ve bentonit kiliyle sızdırmaz hale getirilecek. Tüneller tamamlandığında, çelik takviyeli beton panellerle tamamen kapatılacak.

Uzun dönem risk değerlendirmelerine göre, kapsüllerin 1 milyon yıl boyunca dayanıklılığını koruyacağı öngörülüyor. Kimyager Lauri Parviainen, yakıtların yüksek radyoaktivitesinin 100 bin yılın sonunda uranyum cevheri seviyesine gerileyeceğini belirtti. Uzmanlar, korozyon ve jeolojik depremler gibi uzun vadeli risklere dikkat çekiyor olsa da, bugüne kadar yapılan araştırmalar olumlu sonuçlar veriyor. Finlandiya’da halkın projeye büyük destek gösterdiği bilinirken, Fransa gibi ülkelerde benzer projeler geniş protestolara neden olmuyor.

İklim ve Çevre Bakanı Sari Multala, Finlandiya yasaları gereği ülkenin nükleer atıklarını kendi topraklarında depolama zorunluluğu olduğunu hatırlattı. Ayrıca, mevcut hükümetin nükleer enerjiye olan yatırımını artırmayı planladığını ve küçük modüler reaktörler inşasını değerlendirdiklerini açıkladı. Atık yönetimi konusunda çalışmalar ise önümüzdeki yıl mart ayına kadar tamamlanacak.