Dünyada Antep Fıstığı Fiyatları 8 Yılın En Yüksek Seviyesinde: İran ve Savaşın Etkisi

Dünya genelinde Antep fıstığı fiyatları 8 yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, İran'daki çatışmalar ve iklim sorunları büyük rol oynuyor.İran’ın küresel fıstık üretiminin beşte birini sağladığı tahmin ediliyor. Savaş ortamı ve iklim kaynaklı kayıplar, fiyatlarda %30’a varan artışa neden olurken, çikolata, şekerleme ve tatlı gibi pek çok ürün de dolaylı olarak zamlandı. İran’da 2025 sezonunda düşük ürün rekolteleri ve sezondaki olumsuz gelişmeler fiyatları hızla yükseltti. Savaşın yanı sıra iklim krizinin üretime etkisi, İran’da yaşanan ciddi kayıpları tetikledi ve ürün miktarını azaltmaya devam ediyor.

Savaşın devam ettiği ve 28 Şubat’tan bu yana süren uluslararası gerginliklerin etkisiyle enerji fiyatları yükseliyor. ABD ve İran arasındaki gerilim ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, petrol ve taşımacılık maliyetlerini artırırken, piyasalarda fiyat dalgalanmalarına neden oluyor. İran, dünyanın ikinci büyük fıstık üreticisi olmasına rağmen, ihracat üzerinde çeşitli yaptırımlar bulunuyor. Türkiye ise, yıllık üretiminde üçüncü sırada yer alıyor ve sezonu hem “var yılı” hem de “yok yılı” olarak yaşıyor. 2025 sezonunda ise, düşük ürün rekoltesi ve iklim krizinin etkisiyle üretim ciddi anlamda azaldı.

Sektördeki olası manipülasyonlara da dikkat çekiliyor. Büyük şirketlerin ve piyasadaki aktörlerin stok tutmayı ve fiyatları yönlendirmeyi amaçlaması, fiyatlarda aşırı artışlar yaşanmasına sebep olabiliyor. İstanbul Ticaret Odası’ndan uzmanlar, savaş ve jeopolitik gerginliklerin ön planda olmasına rağmen, sezon sonu etkilerinin de fiyat artışlarına katkıda bulunduğunu belirtiyor. İran’dan gelen ürünlerin azlığı ve maliyetlerin yükselmesi, piyasayı etkiliyor. Tarım uzmanları ise, İran’da kayıpların yeni sistemlerin hayata geçirilmesini ve ürün miktarını artırmayı amaçladığını söylüyor.