Bu düzenleme ile yıllık yaklaşık 250 milyon dolar ek medya kaynağı yaratılması hedefleniyor. Avustralya hükümeti, Meta, Google ve TikTok gibi büyük dijital platformlara, yerel medya kuruluşlarına ödeme yapma zorunluluğu getiren yeni bir yasa tasarısı sundu. Başbakan Anthony Albanese tarafından açıklanan tasarıya göre, bu şirketler haber içeriklerini kullanmaya devam edebilmek için, yerel medya ile gönüllü ödeme anlaşması yapmazsa, gelirlerinin yüzde 2.25'i tutarında zorunlu vergi ödeyecek. Bu hamle, platformların trafik ve reklam gelirlerinin yerel gazetecilik faaliyetlerine katkı sağlamasını amaçlıyor.
Albanese, büyük dijital platformların kazançları yüksek olmasına rağmen, yerel medya kuruluşlarına yeterince destek sağlamadığını belirterek, “Büyük dijital şirketler haber içerikleri üzerinden ciddi gelirler elde ediyor, ancak bundan hak ettikleri payı almıyorlar” dedi. Ayrıca, tasarıyla amaçlanan, haber içerikleriyle trafik ve gelir sağlayan platformların medyaya maddi katkısını artırmak. Hükümet, ilk aşamada şirketlerin medya kuruluşlarıyla içerik anlaşmaları yapmasını istiyor; aksi halde, zorunlu vergi sistemine geçilecek. Bu sistem, dünyada ilk olma özelliği taşıyarak, ülkedeki ulusal ve yerel medya kuruluşlarına yaklaşık yıllık 250 milyon dolar ek kaynak sağlayabilir.
Türkiye’de ise tablo biraz daha karmaşık. 2025 yılında dijital medya yatırımlarının 200 milyar TL’ye yaklaşması beklenirken, bu yatırımın yarısından fazlası sosyal medya platformlarına akıyor. Fakat, ülkemizde haber içeriği eser sayılsa da, telif hakkı ödenmiyor, bu da son 20 yılda reklam kayıplarının yüzde 80’den fazla artmasına neden oldu. Nüfus bakımından Avustralya’nın iki katına çıkan Türkiye’de, Instagram, YouTube ve TikTok kullanıcıları toplamda 125 milyondan fazla. Kullanıcılar, günde ortalama 4 saat 4 dakika ekran başında geçirirken, benzer bir yasanın Türkiye’ye uyarlanması halinde, büyük teknoloji şirketleri medya kuruluşlarına 100 milyon doların üzerinde ödeme yapmak zorunda kalabilir.
Avustralya’da iki yıl önce de benzer bir yasa gündeme gelmiş, teknoloji devleri haber içeriklerini platformlarından kaldırmış ve bu yükümlülükten kaçmaya çalışmıştı. Meta, yeni düzenlemeye “dijital hizmet vergisi” şeklinde tepki göstererek, haber sekmesini kaldırmıştı. Google ise, ülkedeki 90’dan fazla haber kuruluşuyla halihazırda anlaşma yaptıklarını ve yeni vergiyi gereksiz bulduklarını açıkladı. Türkiyede ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medya düzenlemesine ilişkin çalışmaların hız kazandığını ve 6 ay içinde yaş doğrulama sistemiyle risk altındaki çocukları korumayı amaçladıklarını belirtti. Ayrıca, içerik bazlı önlemlerle, özellikle riskli bölgelerdeki çocuklar için koruma çalışmaları sürdürülecek.