Deprem Riskini Anlamanın Anahtarı: Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Çalışmaları

Türkiye'nin deprem risklerini önceden tahmin etmek ve önlem almak amacıyla yürütülen kapsamlı çalışmalar devam ediyor. İçişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı destekleriyle, AFAD ve Maden Tetkik Arama (MTA) Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 'Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Projesi', TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) koordinatörlüğünde 14 üniversiteden 100'ün üzerinde uzman araştırmacı ile hayata geçiriliyor. Bu proje, Türkiye genelinde fay hatlarının aktiflik ve hareketlerini detaylı şekilde incelemeyi amaçlıyor.

Prof. Dr. Hasan Sözbilir'in yürütücülüğünde gerçekleştirilen çalışmalarda, Şırnak'ta Kasrik beldesi ve Cizre kara yolunun Tüneller mevkisinde çeşitli hendeklerde detaylı jeolojik incelemeler yapılıyor. Yaklaşık 20 metre uzunluğundaki ve 3 metre derinliğindeki hendeklerde yapılan araştırmalarla, son 6 bin yıl içinde gerçekleşen büyük depremler ve fay hareketleri ortaya çıkarılıyor. Prof. Sözbilir, yaptığı açıklamada, 'Cizre ve Kasrik'te açılan hendekleri kullanarak fayın mekanizmasını ve geçmişte ürettiği depremleri anlamaya çalışıyoruz. Son 6 bin yıl içerisinde bu fay üzerinde 3 büyük deprem olduğunu gözlemledik ve bunların ne zaman gerçekleştiğini belirlemeye çalışıyoruz. Bu çalışmalar, bölgedeki deprem risklerini azaltmak ve erken uyarı sistemleri geliştirmek adına büyük önem taşıyor,' dedi.

Ekibin Şırnak'taki çalışmalarının yanı sıra, bölgeden alınan örnekleri laboratuvardaki karbon-14 analizleriyle değerlendirdiklerini belirten Sözbilir, 'İki bölgedeki fay hatlarını haritaladık, özelliklerini ortaya çıkardık ve hendeklerin yerlerini belirledik. Gelen verilerin analizleri birkaç ay içinde tamamlanarak, bölgenin deprem risk haritasını çıkarmış olacağız' ifadelerini kullandı. AFAD İl Müdürü Muzaffer İşlek de, projenin bölge için önemine değinerek, 'Yapı stokumuzu depreme dayanıklı hale getirmek ve riskleri önceden tespit etmek adına bu projeye büyük önem veriyoruz. Her türlü hazırlığı yapmamız gerekiyor' şeklinde konuştu.

Proje kapsamında geçen yıl da bölgeye gelen araştırmacılar, çalışmalarını derinleştirerek fay hatlarını haritaladı ve bölgenin deprem potansiyelini daha yakından inceledi. Bunu takiben, karbon-14 örnekleri laboratuvara gönderildi ve sonuçlar 4-5 ay içinde elde edilecek. 2024 sonunda bölgenin deprem tehlikesi ve riskleri net şekilde ortaya konacak, böylece önleyici tedbirler daha etkin hale getirilecek.