Çin Nükleer Tesislerde Gizli Genişleme ve Modernizasyon Çalışmaları Artıyor

Çin'in güneybatısındaki nükleer tesislerde önemli gelişmeler yaşanıyor. Uydu görüntülerine dayalı analizler, Siçuan eyaletindeki nükleer altyapıda kapsamlı genişleme ve modernizasyon çalışmalarının sürdüğünü ortaya koydu. Zitong vadisinde mühendislerin yeni sığınaklar ve toprak setler inşa ettiği, aynı zamanda tehlikeli maddelerin işlendiğine dair yoğun boru hatlarının belirlendiği görüldü. Pingtong tesisinde ise yeni güvenlik önlemleri ve yapısal gelişmeler dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre bu tesislerde özellikle nükleer savaş başlıklarında kullanılan plütonyum üretimi için yeni çalışmalar yapılıyor olabilir. Yaklaşık 110 metre yüksekliğindeki havalandırma bacasıyla dikkat çeken Pingtong kompleksinde, son yıllarda yeni havalandırma sistemleri ve ısı dağıtım üniteleri kuruldu. Girişte Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e ait, 'Kuruluş amacına sadık kal ve misyonumuzu daima hatırla' ifadesinin bulunduğu büyük bir mesaj yer alıyor. Bu gelişmeler, Çin'in nükleer kapasitesini artırmaya yönelik stratejik adımlarının göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlar, bu tesislerin Çin’in gizli nükleer merkezlerinden sadece birkaçını temsil ettiğini ve 2019’dan itibaren büyüme hızının belirgin biçimde arttığını söylüyor. Jeo-uzamsal istihbarat uzmanı Renny Babiarz, farklı nükleer noktaların birleştiğinde hızlı bir büyüme trendine işaret ettiğine vurgu yapıyor. Çin’in bu hamleleri, özellikle ABD ile olan gerilimlerde önemli bir gündem maddesi haline geldi. ABD, Çin’in gizli nükleer faaliyetlerini küresel güvenlik açısından endişe verici buluyor. Ayrıca, ABD Dışişleri Bakanlığı Silahların Kontrolü ve Uluslararası Güvenlik İstihbaratını yöneten Müsteşar Thomas G. DiNanno, Çin’i çeşitli nükleer testler yapmakla suçlamış olsa da Pekin yönetimi bu iddiaları reddediyor. Uzmanlar, mevcut kanıtların kesinlik taşımadığını belirtiyor.

ABD’nin son yıllık raporu, Çin’in nükleer savaş başlığı sayısının 2024 sonunda 600'ü aşacağını ve 2030’a kadar 1000'e ulaşmasının beklendiğini gösteriyor. Her ne kadar Çin’in toplam nükleer cephaneliği ABD ve Rusya’nınki kadar büyük olmasa da, artış hızındaki yüksek oran Washington’da endişeye neden oluyor. Özellikle Tayvan merkezli olası bir kriz senaryosunda, Çin’in daha büyük ve modern bir nükleer güce sahip olması, stratejik dengeyi etkileyebilir. Kıdemli siyaset bilimci Michael S. Chase, Pekin’in ABD’nin nükleer baskısından büyük ölçüde bağımsız hareket etmeyi amaçladığını düşünüyor. Çalışmalar, eski 'Üçüncü Cephe' altyapısının modernizasyonunun, Çin’in nükleer stratejisinin temelini oluşturduğunu ve yeni nesil tesislerde şu an ciddi inşaat ve geliştirme faaliyetlerinin sürdürüldüğünü ortaya koyuyor. Ayrıca, lazer teknolojisi kullanarak gerçek patlama yapmadan nükleer başlık inceleme kapasitesine sahip laboratuvarların da devreye alındığını belirten uzmanlar, bu gelişmelerin Çin’in gizli nükleer programlarına yeni bir boyut kazandırdığını düşünüyor.