Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi Ermenistan’da Tarihi Anlara Şahitlik Etti: Azerbaycan Barış Süreci ve Bölgesel İşbirliği Vurgusu

Ermenistan'ın başkenti Erivan'da düzenlenen 8. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi, bölgesel barış ve işbirliğinin yeni dönemi için önemli adımların atıldığı bir platform oldu. Zirvenin açılış oturumu, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın ortak konuşmasıyla başladı. Paşinyan, Ermenistan için tarihi olan bu zirveden umutlu sözler söyleyerek, geçtiğimiz yıl imzalanan barış anlaşmasının bölge barışına katkısını vurguladı. Azerbaycan ile sağlanan barışın ardından bölgesel yolların açılacağını ve uluslararası projelerin hayata geçirileceğini belirtti. Ayrıca, Azerbaycan ziyaretinin 2028’de gerçekleşmesini umut ettiğini açıkladı.

Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barış sürecine dair gelişmeler büyük dikkat çekerken, Paşinyan, Ermenistan’ın artık çatışma yaşanmadığını ve uluslararası ilişkilerin yeni bir sayfa açtığını ifade etti. Zirve kapsamında, Türkiye Cumhuriyet Yardımcısı’nın tarihte ilk kez Ermenistan’a yaptığı ziyaret de vurgulandı. Paşinyan, bu ziyaretlerin bölgenin yeni dönemi açısından önemli olduğunu belirtti.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, zirvenin Güney Kafkasya’da ilk kez düzenlenmesini ve bölgeye Avrupa’nın entegrasyonunun önemini vurguladı. Costa’ya göre, bölgedeki yeni barış ve işbirliği ortamı, Avrupa’da istikrarın yeniden inşasına katkı sağlayacak. Kanada Başbakanı Mark Carney de zirvede yer alan ilk Avrupa dışı ülke olarak, Kanada ile Avrupa arasındaki güçlü ilişkileri ve bölgesel işbirliğini övgüyle anlattı. Carney, uluslararası düzenin yeniden yapılandırılmasında Avrupa ve Kanada’nın ortak hareket edeceğini belirtti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise zirvede oldukça dikkat çekici mesajlar verdi. 24 yıl sonra ilk kez bir Ukrayna liderinin Ermenistan’ı ziyaret ettiğini ifade eden Zelenskiy, bölgedeki enerji ve güvenlik işbirliğinin devam etmesi için çağrıda bulundu. Rusya’nın Kızıl Meydan’da askeri teçhizat sergilemek yerine, insansız hava araçlarının uçuşundan korktuğunu ve bu durumun Rusya’nın güç kaybettiğine işaret ettiğini belirtti. Ukrayna'nın savaşı sürdüğü sürece, Avrupa ve uluslararası toplumun desteğinin devam etmesi gerektiğine vurgu yaptı.

Panel oturumlarının ikinci kısmında, Avrupa Birliği ve bölge liderleri, güvenlik, göç ve dış politika konularında toplantı yaptı. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis, zirvenin bölgesel krizlerin çözümüne katkı sağladığını ve güvenlik mimarisinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa’nın dışa bağımlılığını ve riskleri azaltmanın önemini vurguladı. Macron, İran ile ilişkilerde diplomasiyi ve askeri araçların bir arada kullanılabileceğini belirtti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise göç sorununa çözüm getirilmesi ve güvenliğin sağlanması adına yeni politikalar geliştirdiklerini açıkladı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın enerji ve güvenlik alanlarındaki dışa bağımlılık sorunlarına dikkat çekti. Serbest ticaret anlaşmalarını genişletmek ve Avrupa’yı daha bağımsız hale getirmek için çalışmaların sürdüğünü söyledi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Ukrayna ve Ortadoğu’da artan belirsizliklere işaret ederek, Avrupa’nın güçlendirilmesi ve NATO içindeki ortaklığın artırılması gerektiğini sözlerine ekledi. Starmer, Hürmüz Boğazı ve enerji güvenliği gibi konularda ortak hareket edilmesi ile bölgesel krizlerin aşılabileceğine vurgu yaptı.