ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci kez Beyaz Saray’a dönüşünün ardından Avrupa ile Washington arasında kopuşun derinleştiği gözleniyor. Özellikle Trump’ın, Danimarka’nın egemenlik alanındaki Grönland’ı ilhak etmek istediği yönündeki çıkışları ve cezalandırıcı gümrük tarifeleri tehdidi, Avrupa'da 'geri dönülmez bir kopuşun' göstergesi olarak değerlendiriliyor. Avrupalı diplomatik kaynaklar, Trump’ın bu yaklaşımını 'akıl dışı' ve 'kabul edilemez' olarak tanımlarken, müttefiklere yönelik açık bir tehdit olduğunu belirtiyor.
Politico’nun haberine göre, üst düzey Avrupa yetkilileri, Trump yönetiminin artık güvenilir bir ortak olmadığını ifade ediyor. Bir Avrupa hükümet yetkilisi, 'ABD politikasında kalıcı bir yön değişikliği var ve bu durum uzun vadeli adaptasyon gerektiriyor' dedi. Avrupa ülkeleri, Washington’dan bağımsız güvenlik ve dış politika kurullarını güçlendirmeye başlamış durumda. Bu gelişmelerin, küresel güç dengeleri üzerinde büyük etkisi olabileceği öngörülüyor.
Uluslararası arenada, AB üyesi olmayan ülkeler ve Ukrayna’yı destekleyen 'gönüllüler koalisyonu', ABD’den bağımsız bir güvenlik modeli olarak dikkat çekiyor. Toplam 35 ülkenin üst düzey temsilcileri düzenli temaslarla iletişim halinde olurken, liderler seviyesinde de güçlü iletişim kanalları aktif. Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve diğer liderler, Trump’ın hareketlerine karşı koordinasyon sağlamak için çeşitli mesajlaşma grupları kurdu. Bu gayriresmi yapı 'Washington Grubu' adıyla anılıyor ve özellikle Ukrayna savaşında etkili olmaya çalışıyor.
Grönland krizinin, Avrupa liderlerinin Trump’a karşı tutumunu köklü biçimde değiştirdiği belirtiliyor. İngiltere Başbakanı Starmer’in dahi Trump’ın gümrük tarifesi tehdidini 'yanlış' olarak nitelendirmesi, bu değişimin önemli sinyali. Avrupa yetkilileri, bu gelişmenin ABD olmadan hareket etmenin de gerekliliğini hızlandırdığı görüşünde bulunuyor. NATO ve Avrupa güvenliği konusunda yeni tartışmalar başladı; Avrupa Birliği, 2030 yılına kadar kendi savunmasını sağlayabilmeyi hedeflerken, Avrupa Güvenlik Konseyi ve daimi bir AB ordusu tartışmaları yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, bu dönüşümün uzun vadeli olası etkilerini dikkatle izliyor.
Önümüzdeki günlerde Avrupa liderleri, Trump’ın Grönland’a yönelik tehditleri ve ABD ile ilişkilerin geleceği üzerine acil bir zirvede toplanacaklar. Ayrıca, Trump’ın Dünya Ekonomik Forumu için Davos’a katılması ve liderler arasında yüz yüze görüşme ihtimali gündemde. Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen, 'Grönland’ı koruma kararlılığımız nettir ve Avrupa dayanışması sarsılmazdır' diyerek duruşunu ortaya koydu. Uzmanlar, Avrupa’nın ABD sonrası yeni bir döneme hazırlık sürecine girdiğine ve bu değişimin transatlantik ilişkilerde tarihî bir dönüşüm oluşturacağına inanıyorlar.