ABD İran Savaşı Ekonomiye Darbe Vuruyor: Tabutlar Artarken Fiyatlar Yükseliyor

Savaşın ilk ayını dolduran ABD-İran çatışması, ekonomi üzerinde çok yönlü riskler yaratıyor. Financial Times’ın analizine göre, İran’a karşı başlatılan operasyonların devam etmesi halinde Amerika Birliği’nde ölü sayısındaki artış ve artan maliyetler kaçınılmaz görünüyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla petrol fiyatlarında sert yükseliş yaşanırken, ortalama benzin fiyatı 3.98 dolara ulaşarak toplamda yaklaşık 1 dolar artış gösterdi. Bu durum, tipik bir Amerikan ailesi için yıllık yaklaşık 750 dolarlık ek maliyet anlamına geliyor.İran savaşının sürdüğü yaklaşık bir ayda, yüzlerce Amerikan askeri hayatını kaybetti, yüzlercesi ise yaralandı. Analistlere göre, çatışma hızla devam ederse, ülkedeki tabut sayısı artarken ekonomik açıdan da büyük kayıplar yaşanacak.

Ekonomik açıdan savaşın en büyük etkileri arasında, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve tedarik zinciri sorunları yer alıyor. Enerji maliyetleri artarken, özellikle gaz ve jet yakıtı fiyatlarındaki yükseliş havayolu ve kamyon taşımacılığını olumsuz etkiliyor. Bu da gıda ve diğer temel ürünlerin fiyatlarını artırıyor. Bu artışlar, aile bütçelerini zorlamanın yanı sıra, daha fazla Amerikalının öğün atlamasına ve sağlık harcamalarını ertelemek zorunda kalmasına neden oluyor. Trump’ın baş ekonomisti Kevin Hassett, İran savaşının tüketici piyasası üzerinde “en son önceliğimiz” olduğunu açıkladı.

Savaş nedeniyle belirsizlik ve yükselen enflasyon da ekonomiyi olumsuz etkiliyor. FED’in faizleri düşürme ihtimali düşük tutulurken, Başkan Powell enerji şokunun enflasyonu artıracağını belirtti. Enflasyon, son iki yılın zirvesine ulaşırken, otomobil ve kredi kartı borçlarındaki gecikmeler de finansal istikrarı tehdit ediyor. İşsizlik oranlarının artması ve iflasların çoğalması ise ekonomik durgunluğa yol açabilir. Sadece ilk altı gün içinde savaşın maliyeti 11 milyar dolara ulaştı; bu rakam, bir milyon Amerikan sağlık sigortası primine eşitken, devlet yaklaşık 200 milyar dolar ek harcama planlıyor. Bu da her aileye ortalama 2,300 dolar ek yük getiriyor.

Financial Times, savaşın hem insan hem de ekonomik maliyetlerinin hızla büyüdüğüne dikkat çekerek, operasyonların devam etmesinin büyük riskler taşıdığını vurguluyor. Trump’ın yabancı savaşlardan kaçınma ve maliyetleri azaltma vaadleriyle öne çıkmasına rağmen, sahadaki tablo bu sözlerin tam tersine işaret ediyor. ABD-İsrail-İran çatışmasının 29. günüdeyiz, Tahran’a destek olacaklarını açıklayan taraflar ve bölgedeki yeni gelişmeler, savaşın ekonomik ve insani etkilerini takip etmeye devam ediyor.