ABD-İran arasında devam eden müzakerelerin ikinci turu önemli aşamalara ulaştı. Dün İsviçre’nin Cenevre kentinde, arabulucu rolündeki Umman’ın temsilciliğinde gerçekleşen görüşmelerde, İran heyeti Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD heyetini ise Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner temsil etti. Umman Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi de sürece katkıda bulundu.
İran Dışişleri Bakanı Arakçi, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “ABD ile temel ilkeler konusunda mutabakata varıldı” dedi. Arakçi, ilerlemenin kısa vadeli anlaşmayı garantilemediğini, ancak müzakere zemininin güçlendiğini ve bir belge taslağı üzerinde çalıştıklarını belirtti. ABD’den ise, ilerlemenin kaydedildiği ve iki hafta içinde detaylı önerilerin iletileceği yönünde açıklamalar geldi.
Görüşmeler sonrası İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin nükleer programına ilişkin, “Nükleer silah peşinde değiliz ve bunu doğrulamaya hazırız. Barışçıl amaçlar dışında kullanmayacağız” dedi. İran’ın dini lideri Ali Hamaney ise Trump’ın rejim değişikliği imalarına sert yanıt vererek, “ABD 47 yıldır İslam Cumhuriyeti’ni yok etmeye çalışıyor ama başarılı olamadı. Trump da başaramayacak” dedi. Hamaney, ABD’nin askeri gücüne karşılık, dünyanın en güçlü ordusunun bile ciddi tokat yiyebileceğini söyledi.
Gerek İran gerekse ABD’nin bölgedeki askeri hareketleri gerilimi tırmandırıyor. İran Devrim Muhafızları, önceki Hürmüz Boğazı tatbikatının ardından, “Hürmüz Boğazı’nın Akıllı Kontrolü” adlı yeni tatbikatı gerçekleştirdi ve bölgedeki trafiği birkaç saatliğine durdurdu. Aynı zamanda, ABD de bölgede askeri varlığını artırdı. BBC Verify raporlarına göre, ABD’ye ait destroyer, savaş gemisi ve uçak sayısında artış yaşanırken, ünlü USS “Gerald R Ford” uçak gemisi bölgeye ulaşmak üzere bulunuyor ve güç gösterisi yapıyor.
ABD’nin büyüklüğü tartışılan dev kargo uçakları ve savaş uçaklarıyla askeri hareketliliği gün geçtikçe artarken, “Massive Ordnance Penetrator” (MOP) bombalarına ilişkin yeni siparişler, olası bir saldırıya hazırlanıldığı endişelerini artırıyor. Analizler, özellikle Natanz ve Fordo tesislerini hedef almada zorluklar olabileceğine vurgu yapıyor. Dağın yüksekliği ve dayanıklılığı nedeniyle, yüksek irtifadaki tesislere saldırının etkisinin sınırlı kalabileceği öngörülüyor.