ABD ve İran arasında tarihi bir anlaşma yakın zamanda imzalanabilir. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan anlaşmanın bugün imzalanmasının planlandığını duyurdu. Trump, anlaşmanın “nükleer silahlara karşı duvar” niteliğinde olduğunu belirterek, İran’ın artık nükleer silah sahibi olmayı istemediğini vurguladı. Ayrıca, anlaşmanın hemen imzalanmasının ardından Hürmüz Boğazı’nın herkes için açık olacağını ve İran’ın nükleer çalışmalarını uygun zamanda seyreltip yok edeceğini belirtti. Trump, uzun vadeli Ortadoğu istikrarını ve İran ile iyi ilişkiler kurmayı hedeflediklerini dile getirdi.
Öte yandan, İran’ın resmi haber ajanslarından birinde, Trump’ın mutabakat zaptının bugün imzalanacağına dair kesin bir karar bulunmadığı öne sürüldü. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise, ABD ve İran arasındaki anlaşmanın 24 saat içinde sonuçlandırılması beklentisini dile getirerek, elektronik imzaların atılacağını belirtti ve önümüzdeki hafta teknik görüşmelerin yapılacağını aktardı.
Anlaşmada, ilk aşamada Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının kaldırılması öngörülüyor. Bu kapsamda İran’ın boğazdan geçişleri normalleştirilirken, ABD’nin İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakması ve petrol ihracatını kolaylaştırması da anlaşmanın önemli maddeleri arasında yer alıyor. Nükleer programın detaylarının ise 60 günlük ek müzakerelerde ele alınması planlanmakta ve nihai metin henüz kamuoyuna açıklanmadı. Bu gelişmeler, bölgedeki gerginliği hafifletmeyi amaçlıyor.
Lübnan’da ise gerilim devam ediyor. İsrail ve Hizbullah arasında yaşanan karşılıklı saldırılar sürerken, İsrail kuvvetleri kuzeyde alarma geçti. İsrail’in kuzeyinde İHA saldırısı sonucu sirenler çaldı ve Hizbullah’ın ateşkes ihlali iddiasıyla Lübnan’ın güneyindeki bazı bölgelerde halktan evlerini terk etmeleri istendi. Bu gelişmeler Orta Doğu’da istikrarsızlığı artırıyor.
G7 Zirvesi öncesinde, ABD Başkanı Trump’ın toplantıda Hürmüz Boğazı’nda mayın temizliği ve bölgedeki askeri çalışmalar hakkında görüşmeler yapması bekleniyor. Ayrıca, İran eski lideri Ali Hamaney’in cenaze törenlerinin 4-9 Temmuz tarihleri arasında düzenleneceği açıklandı. Tahran, Kum ve Meşhed’de gerçekleştirilecek törenler sonrası Hamaney toprağa verilecek.
ABD’nin İran’daki uranyum stoklarını ele geçirmek için kara harekatı planladığı iddia edilirken Trump’ın buna izin vermemesiyle sonuçlandı. CNN’e göre, ABD ordusu İran’daki zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek üzere planlar yaparken, Trump, askeri kayıplara ve küresel krize yol açabileceği endişeleriyle operasyonu durdurdu. İran ise, uranyum depolarını mühürleyip mayınlarla koruma altına aldı ve tünellerini patlattı. Bu gelişmeler, bölgedeki güvenlik risklerini artırıyor.
Brezilya'nın Limeira kentinde gerçekleştirilen yüksekten atlama etkinliğinde güvenlik halatları bağlanmadı. Olayda 21 yaşındaki kadın ağır yaralanarak hayatını kaybetti. Yetkililer soruşturma başlattı.
İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, ABD ve İran ilişkilerine işaret ederek, Hizbullah tehdidine karşı 10 binanın bombalanmasını önerdi. Gelişmeler tıklamaya davet ediyor.
Erdoğan'ın bölgedeki güvenlik odaklı açıklamaları İsrail’de endişe ve tartışma yarattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin güvenliğinin Hatay sınırlarında değil; Halep, Şam ve Beyrut gibi bölge şehirlerinde başladığını belirtti. Bu sözler, bölgedeki yeni dengeleri ve bölgesel politikalarımızı yeniden şekillendirebileceği öngörüsünü beraberinde getirdi. Erdoğan, Türkiye'nin bölge ülkelerinde sahada yeni gelişmelere izin vermeyeceğini ve ulusal çıkarlarını koruma konusunda kararlı olduğunu vurguladı.Bölgedeki gerginlik ve İsrail’in gazze, Lübnan ve Doğu Akdeniz’deki hareketleri dikkate alındığında bu açıklamaların tesadüfi olmadığı anlaşılıyor. İsrail’in Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile ilişkilerini güçlendirmeye çalıştığı dikkate alınırken, Erdoğan'ın bölge ülkelerine verdiği mesajlar ve sert karşılık verme tehdidi, bölgesel dengeleri provoke ediyor. Ayrıca, Türkiye'nin Kıbrıs Türkleri ve Türkiye'nin hakları ihlal edildiğinde İstanbul'un sert ve net tutumlar sergileyeceği de hatırlatıldı. Bu gelişmeler, Türkiye-İsrail ilişkilerinin kırmızı çizgi sınırlarına yaklaşması endişesini artırıyor. Ancak uzmanlar, bu gerilimin kontrol altında tutulmaya çalışıldığını ve ABD’nin bölgedeki diyalogu şekillendirdiğini ifade ediyor.Son dönemde Ankara’nın Suudi Arabistan ve diğer Arap ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmesi ve bölgesel gerilimi yumuşatmaya çalışması da dikkat çekiyor. Bu diplomatik hamlelerin ana nedenlerinden biri, İran ile İsrail arasındaki gerilimde bölgesel güç dengelerinin yeniden şekillenme ihtimali olarak gösteriliyor. İran’ın bölgedeki konumundaki olası değişikliklerin, Orta Doğu’daki güç yapılarını değiştirebileceği öngörülmekte. İsrail’in ABD ile ilişkileri de bu bağlamda GERİLİMİ yönetmek adına önemli bir faktör olarak görülüyor.Bölgesel gelişmeler ve aktörlerin hareketleri, Türkiye’nin ve bölgedeki diğer ülkelerin tutumunu yakından ilgilendiriyor. Uzmanlar, şu aşamada çatışmanın kırmızı çizgiyi aşmaktan uzak olduğunu, ancak bölge dengelerinin dikkatli takip edilmesi gerektiğine işaret ediyorlar.Haberde, Erdoğan’ın bölge politikasını ve bölgesel gerilimi artıran gelişmeleri anlamak için önemli ipuçları sunuluyor. Türkiye’nin bölgesel hamleleri ve İsrail’in hareketleri, yakında yeni bir döneme işaret edebilir. Bölgeyi yakından takip etmek, olası gelişmeleri anlamak açısından büyük önem taşıyor.