ABD’de Savaş Yetkisi Tartışması: Trump ve Cumhuriyetçiler İran’a Karşı Yetki Çıkmazında

ABD’de İran’a karşı savaşın devam ettiği 60. güne yaklaşılırken, siyasi arenada savaş yetkisi konusu yeni bir boyut kazandı.ABD Senatosu’nda Cumhuriyetçiler ve Demokratlar arasında Başkan Trump’ın askeri harekatı sürdürmek veya askeri güç kullanımı yetkisini sınırlandırmak konusunda ciddi görüş ayrılıkları yaşanıyor. Cumhuriyetçiler’in bazı üyeleri, Irak ve İran’a yönelik askeri operasyonlarda Kongre’nin onayını alması gerektiğini savunurken, diğerleri ise zamanlama ve politik gerekçelerle hareket ediliyor.

Alaska Senatörü Lisa Murkowski, Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, Maine Senatörü Susan Collins ve Utah Senatörü John Curtis’ten oluşan bir grup, Trump’ın yakın zamanda askeri operasyonları azaltmaması halinde Kongre’nin savaş yetkisini oylaması gerektiğini belirtti. Buna karşın, Senato Çoğunluk Lideri John Thune ve Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı James Risch, askeri güç kullanımı kararını yakın zamanda Genel Kurul’a getirmeyi planlamadıklarını dile getirdi. Thune, ara seçimler öncesinde kamuoyunda popüler olmayan çatışmanın yönetilmesi açısından dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

ABD’de war powers özelliği uyarınca başkan, çatışmalara katıldığında 48 saat içinde Kongre’ye rapor vermek ve 60 gün içerisinde yetki almak zorunda. Ayrıca, birliklerin çekilmesi için ek 30 günlük süre tanınıyor. Bu kuralların ihlali halinde ise büyük bir çatışma ve politika tartışması söz konusu olmaya devam ediyor.

Öte yandan, Pentagon’dan gelen haberlerde Donanma Sekreteri John Phelan’ın görevden alındığı açıklandı. Sebepleri net olmasa da, Phelan’ın yeni savaş gemileri ve askeri modernizasyon projelerine katkısı nedeniyle pek çok kayıtta yer alıyor. Ancak, Trump yönetimi döneminde pek çok yetki ve proje, Hegseth ve Bakan Yardımcısı Feinberg gibi isimler tarafından sınırlandırıldı veya kaldırıldı.

İran’da ise yeni dini lider mücteba Hamaney’in, ülkeyi Devrim Muhafızları ile yönettiği ve karar süreçlerini IRGC komutanlarına devrettiği iddiaları gündemde. İranlı siyasetçiler ve istihbarat raporları, Hamaney’in kararlarına resmi onay verme ve etkili yönetim tarzını benimsemiş olduğunu gösteriyor. Bu yapının, hem askeri hem de siyasi kararların merkezinde yer aldığı belirtiliyor, özellikle savunma ve dış politika alanında güç kazanmaya devam ediyor.

Trump ise, Hürmüz Boğazı’na mayın döşeyen tüm deniz araçlarının vurulması emrini verdiğini açıkladı. Mayınların tespiti ve temizlenmesiyle ilgili çalışmalar hız kazandı. ABD, aynı zamanda Lübnan ile İsrail arasında ateşkesi 3 hafta uzatmaya karar verdi. ABD’deki kaynaklar, Hürmüz’deki mayınların temizlenmesinin 6 ay veya daha uzun süreceğini ve İran’a yönelik operasyonların devam ettiğini belirtiyor. Bu gelişmeler, bölgedeki gerginliğin daha da artacağına işaret ediyor.