ABD Başkanı Donald Trump, NATO’nun İran savaşında Washington’a destek vermemesi üzerine çekilme fikrini güçlü şekilde dile getirdi. İngiliz basınından The Telegraph’a açıklamada bulunan Trump, NATO’yu ‘kağıttan kaplan’ olarak nitelendirerek, olası bir ayrılık kararının artık ‘‘yeniden düşünmenin ötesinde’’ olduğunu ve bu adımın gündemde olabileceğini söyledi. Bu açıklamalar, Beyaz Saray’ın Avrupa’yı güvenilir bir güvenlik ortağı olarak görmediğine dair en sert mesajlar arasında yer aldı.
Trump’ın açıklamaları, müttefiklerin enerji güvenliği açısından önem taşıyan Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi göndermeyi reddetmesinden sonra geldi. Yaklaşık %20’lik petrol sevkiyatının geçtiği bu boğazın İran tarafından haftalardır fiilen kapatılması, küresel enerji fiyatlarını yükseltirken dünya ekonomisinde resesyon riski de artmaya başladı.
Eski ABD Başkanı, müttefiklerine otomatik destek verdiği günleri hatırlatarak, Ukrayna örneğini paylaştı ve ‘‘Biz onların yanındaydık, onlar bizim için yoktu’’ dedi. Ayrıca, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’ı da hekikçe eleştiren Trump, İngiltere’nin İran’a karşı yürütülen savaşta yer almamasını ve donanmasını küçümseyerek ‘‘Sizin donanmanız bile yok. Çok yaşlısınız ve uçak gemileriniz çalışmıyordu’’ ifadelerini kullandı.
Trump, ayrıca İngiltere’nin savunma harcamalarına ilişkin politikalarını da eleştirerek ‘‘Ne yapacağını söylemem ama tek istediği pahalı rüzgar türbinleri ve bu da enerji fiyatlarını uçuruyor’’ dedi. Bu açıklamalar, enerji ve savunma politikalarındaki farklılıkları gözler önüne serdi.
Diğer yandan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, İran’la yaşanan çatışmalar sonrasında NATO’dan bekledikleri desteği göremediklerini belirtti. Rubio, savaşın ardından bu ittifakı yeniden değerlendirme gerekliliği üzerinde durarak, ‘‘Hava saldırıları ve üs kullanımı konusunda çekinceleri olan müttefiklerimize neden güveniyoruz? Neden NATO içindeyiz?’’ diye sordu. Ayrıca, NATO’nun ‘giderek tek taraflı’ hale geldiğine dikkat çekti ve nihai kararın Trump’a bağlı olduğunu vurguladı. Rubio, İran’a karşı planların devam ettiğini ve bu duruma yakında son vereceklerini ifade etti.