ABD Başkanı Donald Trump, G-7 zirvesinde İran ile imzalanan mutabakat ve bölgedeki son gelişmeleri detaylandırdı. Trump, İran’la dijital ortamda bir çok anlaşma imzaladıklarını ve Hürmüz’de gemilerin geçişinin yakında tamamen serbest olacağını açıkladı. İran’la yakın ilişkiler kurduklarını, bölgedeki mayınların büyük kısmının etkisiz hale getirildiğini ve Hürmüz’ün tomurcuklanmak üzere olduğunu belirtti. İran’ın nükleer silahlara erişiminin önüne geçildiğini vurgulayan Trump, anlaşmanın uluslararası alanda büyük bir başarı olduğunu ifade etti. Petrol fiyatlarının düştüğünü ve borsanın hızla yükseldiğini sözlerine ekledi.
Sağladıkları bu mutabakatla İran’ın ve bölgedeki güçlerin taahhütlerini yerine getireceğini belirten Trump, yeni gelişmeleri yakında paylaşacaklarını ve bölgedeki gerginliğin azalmasıyla Rusya-Ukrayna savaşına da odaklanmak istediklerini dile getirdi.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada ise İran’a para ödenmediği, ancak yeniden inşası için 300 milyar dolarlık fonun hazır olduğu belirtildi. Hürmüz’ün geleceğinde İran ve Umman’ın kontrolünün olacağı, geçiş ücretlerinin olmayacağı ve anlaşmanın detaylarının 24-48 saat içinde paylaşılacağı açıklandı. Ayrıca, anlaşmanın tamamlandıkça tarafların taahhütlerini yerine getireceği ve ABD ordusunun bölgede kalmaya devam edeceği vurgulandı.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İran ve ABD arasındaki mutabakatı memnuniyetle karşıladı ve bölgedeki barışa katkı sağlayacağını umduğunu belirtti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise, mutabakatın hükümlerinin doğru uygulanması halinde ülke için gurur verici olacağını ifade etti. Üst düzey ABD’li bir yetkili, mutabakatın ABD adına Trump ve Vance, İran tarafında ise Meclis Bakanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını belirtti.
İsrail ise, mutabakat karşısında hayal kırıklığı yaşadı. Başbakan Binyamin Netanyahu, İran’ın nükleer silah geliştirmediğini iddia ederken, güvenlik konusunda endişelerini dile getirdi. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, ABD’yi eleştirerek Hizbullah’a karşı operasyonların devam edeceğini söyledi. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise, anlaşmanın İsrail ve özgür dünya açısından olumsuz olduğunu belirtti. Savunma Bakanı Israel Katz ise, İsrail’in varlığını koruyacaklarını açıkladı.
Eleştiriler ve farklı açıklamalarla devam eden mutabakat sürecinde, Lübnan’daki ateşkes ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişler konusunda belirsizlikler sürüyor. İran basını, mutabakat taslağında Hürmüz’ün İran ve Umman egemenliğinde olacağının açıkça belirtildiğine dikkat çekti. İran’ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçler konusundaki tartışmalar ise halen devam ediyor.